Tau zero

W jednym tomie znalazły się dwie klasyczne powieści science fiction Poula Andersona: Tau Zero oraz Korytarze czasu. Pierwsza wykorzystuje koncepcje relatywistyczne, by opowiedzieć o podróży kosmicznej wymykającej się spod kontroli. Druga łączy przygodę, historię i konflikt stronnictw zdolnych przemieszczać się pomiędzy epokami.

W Tau Zero statek Leonora Christine opuszcza Ziemię z pięćdziesięcioosobową załogą. Celem wyprawy jest planeta oddalona o około trzydzieści lat świetlnych, na której podróżnicy mają założyć kolonię. Dzięki napędowi pozwalającemu zbliżyć się do prędkości światła czas na pokładzie płynie wolniej niż w zewnętrznym wszechświecie, dlatego załoga spodziewa się lotu trwającego z jej perspektywy zaledwie kilka lat.

Zderzenie z obłokiem międzygwiezdnego pyłu uszkadza system hamowania. Statek nie może zmniejszyć prędkości i musi nieustannie przyspieszać, coraz bardziej zbliżając się do granicy, przy której współczynnik tau dąży do zera. Dla ludzi na pokładzie upływają dni i miesiące, podczas gdy na zewnątrz mijają eony. Misja kolonizacyjna zmienia się w próbę przetrwania, utrzymania wspólnoty oraz znalezienia rozwiązania w skali przekraczającej ludzkie doświadczenie.

Anderson łączy fizykę z psychologią zamkniętej grupy. Załoga musi poradzić sobie nie tylko z techniczną katastrofą, ale także ze świadomością, że znany świat bezpowrotnie znika w odległej przeszłości. Dyscyplina, relacje między pasażerami i zdolność zachowania celu stają się równie ważne jak wiedza naukowa. Kosmiczny ogrom prowadzi do pytań o naturę czasu, granice ludzkiej adaptacji oraz miejsce człowieka we wszechświecie.

Korytarze czasu rozpoczynają się od odkrycia ukrytych przejść łączących różne okresy historii. Dostęp do nich kontrolują dwie potężne frakcje prowadzące długotrwałą wojnę o wpływ na bieg dziejów. Malcolm Lockridge, współczesny Amerykanin i były komandos, zostaje wciągnięty w konflikt przez tajemniczą Storm Darroway. Gdy zamyka się droga powrotna do jego czasu, bohater musi poruszać się między epokami i zrozumieć cele stron, które początkowo wydają się prostym uosobieniem dobra i zła.

Podróż prowadzi do miejsc oraz ludów znanych Malcolmowi z podręczników historii. W starciach obok włóczni pojawia się zaawansowana broń energetyczna, a wiedza o przyszłości staje się narzędziem władzy. Bohater szybko przekonuje się, że obie frakcje manipulują ludźmi i własną wersją historii. Musi zdecydować, komu zaufać i czy kontrolowanie rozwoju cywilizacji można usprawiedliwić nawet najlepszymi intencjami.

Obie powieści łączy fascynacja czasem i wielką skalą przemian. Tau Zero pokazuje relatywistyczną podróż ku odległej przyszłości, natomiast Korytarze czasu pozwalają przemieszczać się świadomie między przeszłością i przyszłością. W obu przypadkach bohaterowie tracą stabilny punkt odniesienia i muszą na nowo określić odpowiedzialność wobec ludzi oraz historii.

Wydanie z serii Wymiary zawiera przekład Tomasza Chyrzyńskiego i posłowie Rafała Nawrockiego. To propozycja dla czytelników klasycznej fantastyki naukowej, zainteresowanych zarówno hard science fiction opartą na fizyce, jak i przygodową opowieścią o podróżach w czasie oraz starciu idei.