Szkoła przetrwania [o edukacji]

„Szkoła przetrwania” Justyny Drath to książka publicystyczna o stanie polskiej oświaty, wydana w serii „Płomienie”. Autorka jest nauczycielką z dwudziestoletnim stażem i pisze o szkole z perspektywy osoby, która zna ją od środka.

Punktem wyjścia są dwa obiegowe obrazy. Według pierwszego szkoła to skansen pruskiego modelu nauczania, w którym wciąż wkłada się uczniom do głów te same treści co przed dziesięcioleciami. Według drugiego to plac wiecznej budowy, którą każda kolejna ekipa rządząca burzy i projektuje od nowa. Drath pokazuje, że oba opisy są częściowo trafne: szkoła nieustannie się zmienia, a w zasadniczych sprawach pozostaje taka sama.

Książka opisuje najważniejsze bolączki systemu. Autorka pisze o niskich zarobkach i wypaleniu zawodowym nauczycieli, o odpływie dzieci z klasy średniej do placówek prywatnych i o rosnących nierównościach. Analizuje też, jak szkoła radzi sobie z nakładającymi się kryzysami: spadkiem zaufania do instytucji, pogarszającą się kondycją psychiczną młodzieży oraz wyzwaniami, jakie niosą media społecznościowe i sztuczna inteligencja.

Drath nie poprzestaje na diagnozie. Szuka punktów oparcia w polskiej tradycji pedagogicznej i reformatorskiej, od Komisji Edukacji Narodowej po myśl Janusza Korczaka i Jacka Kuronia, i zastanawia się, co z tego dziedzictwa można wykorzystać dziś. Publikacja przedstawia stanowisko autorki w debacie o edukacji i jest adresowana do rodziców, nauczycieli oraz wszystkich zainteresowanych przyszłością szkoły.