Syndrom mamusi

Dlaczego niektórzy mężczyźni przez całe życie są przekonani, że na miłość trzeba zasłużyć? Dlaczego tak trudno im stawiać granice, samodzielnie podejmować decyzje, budować bliskość w związkach albo uwolnić się od poczucia winy? Autorzy tej książki szukają odpowiedzi w jednej z najważniejszych relacji w życiu człowieka – relacji z matką.

„Syndrom mamusi” ma formę obszernej rozmowy, którą dziennikarka i pisarka Magdalena Adaszewska prowadzi z psychoterapeutą Jackiem Masłowskim, od lat pracującym z mężczyznami. Tematem są mężczyźni wychowani przez matki nadopiekuńcze, kontrolujące, emocjonalnie zależne od swoich synów, a także przez matki nieobecne lub uwikłane we własne problemy. Rozmówcy zastanawiają się, jak różne wzorce macierzyństwa odciskają się na psychice chłopca i co z tych doświadczeń zostaje w dorosłym człowieku. Każdy z tych typów relacji autorzy omawiają osobno.

Kolejne części rozmowy dotyczą tego, jak dzieciństwo kształtuje męską tożsamość, poczucie własnej wartości, zdolność przeżywania bliskości i sposoby radzenia sobie z trudnościami. Masłowski opisuje mechanizmy, które obserwuje w gabinecie: nadmierną potrzebę zadowalania innych, lęk przed konfliktem, trudność w odróżnieniu własnych pragnień od oczekiwań otoczenia, unikanie zobowiązań albo przeciwnie – wchodzenie w związki, w których partnerka ma zastąpić matkę. Pokazuje, że zachowania przydatne w dzieciństwie jako sposób na przetrwanie w rodzinie w dorosłym życiu często stają się źródłem cierpienia.

W tok rozmowy wpleciono historie mężczyzn o różnych doświadczeniach. Ich opowieści ilustrują, w jaki sposób dziecięce strategie przetrwania wpływają na dzisiejsze decyzje, emocje, ojcostwo, pracę zawodową i relacje z kobietami. Dzięki nim rozważania psychologiczne zyskują konkretny, życiowy wymiar, a czytelnik może rozpoznać w nich sytuacje znane z własnego otoczenia. Historie te nie są ocenianiem bohaterów ani ich rodzin; służą pokazaniu, że podobne trudności dotyczą wielu mężczyzn i że można o nich mówić otwarcie, bez wstydu.

Autorzy nie poprzestają na diagnozie. Mówią także o tym, jak dorosły mężczyzna może zrozumieć swoją historię, oddzielić się emocjonalnie od matki bez zrywania więzi, nauczyć się stawiania granic i brania odpowiedzialności za własne życie. Zwracają uwagę, że nie chodzi o obwinianie matek, lecz o zobaczenie, jak rodzinne wzorce przechodzą z pokolenia na pokolenie i co można zrobić, by ich nie powielać – również we własnym ojcostwie.

Książka jest skierowana do mężczyzn, którzy chcą lepiej zrozumieć siebie, ale w równym stopniu do kobiet: matek wychowujących synów oraz partnerek i żon, które chcą lepiej rozumieć bliskich im mężczyzn. Może też zainteresować osoby zawodowo zajmujące się pomocą psychologiczną i wychowaniem. Główna myśl publikacji głosi, że dzieciństwo nie kończy się wraz z osiągnięciem dorosłości, a jego ślady pozostają z człowiekiem na całe życie.

To druga wspólna książka Magdaleny Adaszewskiej i Jacka Masłowskiego; wcześniej opublikowali „Syndrom tatusia”, poświęcony wpływowi ojców na dorosłe życie dzieci. Obie pozycje łączy forma wywiadu oraz przystępny język, dzięki któremu wiedza psychologiczna jest zrozumiała także dla czytelników bez przygotowania specjalistycznego. Publikacja ma charakter popularny i nie zastępuje psychoterapii, może jednak stanowić dla wielu osób pierwszy krok do rozmowy o własnych doświadczeniach.