Świadectwa Zagłady w literaturze polskiej 1942-1947

„Świadectwa Zagłady w literaturze polskiej 1942–1947” Rachel Brenner analizują wczesne utwory napisane przez polskich autorów, którzy obserwowali prześladowania i mordowanie Żydów podczas okupacji. Badaczka pyta, jak doświadczenie świadka zostało przekształcone w prozę i jakie moralne problemy ujawniają literackie próby opowiedzenia o Zagładzie. Interesują ją teksty powstające jeszcze w czasie wojny oraz w pierwszych latach po jej zakończeniu.

Brenner omawia twórczość Kornela Filipowicza, Józefa Mackiewicza, Tadeusza Borowskiego, Zofii Kossak-Szczuckiej, Leopolda Buczkowskiego, Jerzego Andrzejewskiego i Stefana Otwinowskiego. Porównuje ich odmienne postawy i języki opisu: od refleksji nad odpowiedzialnością świadka po pytania o religię, humanizm i polsko-żydowską wspólnotę. Pokazuje, że obserwacja zbrodni wystawiała na próbę wcześniejsze przekonania pisarzy, a literatura stawała się sposobem mierzenia się z tym doświadczeniem.

Książka należy do badań nad literaturą, pamięcią i etyką świadectwa. Przedstawia, jak polscy pisarze reagowali na zagładę sąsiadów, oraz pozwala czytać ich dzieła w kontekście dyskusji o postawach wobec prześladowanych Żydów. Zamiast jednej zbiorowej odpowiedzi autorka zestawia siedem różnych głosów z lat 1942–1947.