Śpiące psy. Rosyjskie gry agenturalne wobec Urzędu Ochrony Państwa początkiem lat 90. XX w.

W 1994 roku Marek Zieliński został skazany przez polski sąd na dziewięć lat pozbawienia wolności za współpracę z rosyjskim wywiadem wojskowym GRU. Sprawa należała do najgłośniejszych epizodów w działalności polskich służb specjalnych po upadku PRL. Po niemal trzech dekadach Marek Świerczek wraca do zgromadzonych materiałów, by ponownie przeanalizować przebieg operacji oraz jej rzeczywiste cele.

Autor przedstawia aferę Zielińskiego jako element szerszej gry prowadzonej przez Rosjan z niedoświadczonym kontrwywiadem Urzędu Ochrony Państwa. Według jego interpretacji pozyskanie informatorów w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych nie było najważniejszym zamiarem GRU. Osoby objęte werbunkiem miały ograniczony dostęp do cennych informacji, dlatego ich rola mogła polegać na odwróceniu uwagi i uruchomieniu reakcji korzystnych dla strony rosyjskiej.

Książka rekonstruuje realia początku lat dziewięćdziesiątych: tworzenie nowych instytucji bezpieczeństwa, braki kadrowe i proceduralne, dziedzictwo dawnych służb oraz presję związaną z gwałtowną zmianą geopolityczną. Polska budowała struktury kontrwywiadowcze w czasie, gdy rosyjskie służby dysponowały doświadczeniem, rozpoznaniem terenu i możliwością wykorzystywania starych powiązań. Taki układ sił sprzyjał operacjom wielowarstwowym, w których pozorny sukces mógł ukrywać ważniejszy cel.

Śpiące psy koncentrują się na mechanizmach dezinformacji, inspiracji i kontrolowania reakcji przeciwnika. Autor pyta, jak inscenizuje się sprawę agenturalną, w jaki sposób służby oceniają wiarygodność źródeł oraz dlaczego spektakularne zatrzymanie nie zawsze oznacza rozpoznanie całej operacji. Analiza pojedynczego śledztwa staje się punktem wyjścia do refleksji nad odpornością państwa na długofalowe działania wywiadowcze.

Publikacja jest przeznaczona dla czytelników zainteresowanych historią najnowszą, funkcjonowaniem służb specjalnych i relacjami polsko-rosyjskimi po 1989 roku. Łączy rekonstrukcję konkretnej sprawy z próbą wyjaśnienia metod stosowanych przez rosyjski wywiad wojskowy oraz trudności, przed którymi stanął budowany od podstaw kontrwywiad III Rzeczypospolitej.