Silmarillion

„Silmarillion” to zbiór mitów i legend J.R.R. Tolkiena o Dawnych Dniach, czyli o epoce poprzedzającej wydarzenia opisane we „Władcy Pierścieni”. Książkę wydano w 1977 roku, już po śmierci autora. Opracował ją jego syn Christopher, który przy pomocy Guya Gavriela Kaya złożył całość z licznych rękopisów i wersji roboczych pozostawionych przez ojca.

Zbiór składa się z pięciu części. „Ainulindalë” opisuje stworzenie świata z wielkiej muzyki śpiewanej przez Ainurów, duchy powołane do istnienia przez Ilúvatara. „Valaquenta” przedstawia Valarów i Majarów, potężne istoty kształtujące świat. Najobszerniejsza część, „Quenta Silmarillion”, opowiada dzieje Pierwszej Ery, „Akallabêth” przedstawia wzlot i upadek Númenoru w Drugiej Erze, a ostatnia część dotyczy historii Pierścieni Władzy i streszcza wydarzenia Trzeciej Ery.

Osią opowieści są losy Silmarili, trzech klejnotów wykutych przez elfa Fëanora, w których zamknięto światło Dwóch Drzew Valinoru. Gdy Melkor, nazwany później Morgothem, z pomocą Ungolianty niszczy Drzewa i kradnie klejnoty, Fëanor składa przysięgę zemsty, a wielu Noldorów podąża za nim do Śródziemia. Wśród historii zawartych w księdze znajduje się także opowieść o miłości śmiertelnika Berena i elfki Lúthien.