Sekrety Syberii

„Sekrety Syberii” Wojciecha Grzelaka to książka z serii Sekrety Domu Wydawniczego Księży Młyn, złożona z ponad trzydziestu opowieści o najdalszych zakątkach Syberii, zaskakujących i bolesnych wydarzeniach z jej historii oraz o niezwykłych ludziach, którzy tam żyli i żyją.

Podróż zaczyna się w wagonie płackartnym Kolei Transsyberyjskiej, wśród kart rozłożonych na walizkach, ości po rybach, słoniny i prania rozwieszonego między łóżkami. Po wagonie z dymiącym samowarem krąży prowadnica, która dba o porządek przez całą drogę. Po zakończeniu wyprawy czeka bania z modrzewia i cedru albo kąpiel w wywarze z pantów i ziół, a potem – w walonkach i na mrozie – wyprawa do Jakucka, na bazar po naturalnie zamrożone ryby. Wiosną można pojechać nad Bajkał i zobaczyć kamienie leżące na głębokości 40 metrów.

Po drodze czytelnik spotyka szamana, który wróży z opalonej łopatki barana, i poznaje historie takie jak fortuna wódczanego króla Alfonsa Koziełł-Poklewskiego czy klęska rodziny Owieczkinów. Autor pisze też o legendarnych Białowodach, o diamentach z miejscowości Udacznaja i o cierpieniu katorżników zesłanych na Syberię.

Książka zawiera również ciekawostki o syberyjskiej kuchni, m.in. o stroganinie – cienkich płatkach strugniętych z surowej, zamrożonej na kość ryby – oraz o krótkim syberyjskim lecie, które według miejscowego żartu mieszkańcy Czukotki uważają za udane, jeśli wypadnie w niedzielę.

Wojciech Grzelak, urodzony w 1961 roku, spędził na Syberii pierwszą dekadę XXI wieku, wykładając na uczelniach i działając w polskich stowarzyszeniach. Szczególnie dobrze zna Ałtaj. Jest autorem reportaży i książek o Rosji i Syberii, m.in. „Ziemi szamanów” i „Rosji bez złudzeń”.