Przeciwko postępowi

Slavoj Žižek (ur. 1949) – słoweński filozof, socjolog, psycholog, psychoanalityk, kulturoznawca, politolog, jeden z najbardziej wpływowych myślicieli XXI wieku, autor kilkudziesięciu książek z pogranicza wymienionych wcześniej dziedzin. 
Zdefiniować „postęp” to rościć sobie prawo do przyszłości. W Przeciwko postępowi wybitny myśliciel Slavoj Žižek czyni z eseju narzędzie do badania rywalizujących wizji przyszłości, pytając: czy rzeczy, które nigdy nie wydawały się gorsze, mogą stać się lepsze? Jak wyglądałby lepszy świat? I jak — gdy jesteśmy nieustannie osaczani przez katastrofistów, zwolenników dewzrostu oraz dezorientujące relatywizmy — możemy zrobić jakikolwiek krok naprzód w obliczu bezprecedensowych kryzysów ekologicznych, społecznych i politycznych?

W trzynastu bezkompromisowych esejach Žižek przełamuje śmiertelny uścisk, jaki neoliberałowie, trumpowski populizm, toksyczny przemysł samodoskonalenia oraz akceleracjoniści nałożyli na ideę postępu. Analizując to, co zostaje utracone, gdy przeciwnikom przyszłości pozwala się ją definiować, Žižek bezlitośnie obnaża, co różne wizje postępu wykluczają lub poświęcają, a także dynamikę pragnienia, wyparcia i zaprzeczenia obecną w hollywoodzkich superprodukcjach, ekonomii buddyjskiej, ruchach dekolonizacyjnych i innych „maszynach wizji”. W zawrotnym przeglądzie obejmującym wszystko — od gentryfikacji po teorię względności, od Lacana po Lenina, od Putina po Mary Poppins i od Marine Le Pen po koniec świata — eseje te nie przestają stawiać trudnych pytań wyobrażonym przyszłościom.

Žižek nie uchyla się także od najtrudniejszego pytania ze wszystkich: jak uwolnić się od obłudnego, przesyconego poczuciem winy marzycielstwa, w które jesteśmy uwikłani, i zacząć budować lepszy świat?