Powrót do Lwowa. O genezie "ludobójstwa" i "zbrodni przeciwko ludzkości"

Książka brytyjskiego prawnika i profesora prawa międzynarodowego Philippe’a Sandsa, łącząca historię rodzinną z dziejami dwóch pojęć, które po II wojnie światowej zmieniły prawo: „zbrodni przeciwko ludzkości” i „ludobójstwa”. Punktem wyjścia jest Lwów, miasto, z którym związani byli zarówno dziadek autora, Leon Buchholz, jak i dwaj prawnicy, twórcy tych koncepcji: Hersch Lauterpacht i Rafał Lemkin.

Sands odtwarza losy tych trzech mężczyzn oraz ich rodzin, w większości zamordowanych w czasie Zagłady. Równolegle przedstawia postać Hansa Franka, generalnego gubernatora okupowanych ziem polskich, odpowiedzialnego za zbrodnie popełnione także we Lwowie i okolicach. Wątki te zbiegają się podczas procesu w Norymberdze, gdzie oba nowe pojęcia prawne po raz pierwszy odegrały istotną rolę.

Autor pokazuje spór między dwiema wizjami ochrony człowieka: Lauterpacht kładł nacisk na prawa jednostki, Lemkin na ochronę grup. Narracja łączy reportaż, śledztwo archiwalne i osobiste wspomnienie, a jednocześnie wyjaśnia podstawy współczesnego międzynarodowego prawa karnego. Przekład: Jacek Soszyński.