Pasja

Po śmierci Savonaroli renesansowa Florencja próbuje powrócić do codzienności. Księżna Vasari znów nosi naszyjnik przedstawiający drzewo poznania dobra i zła. Dar od męża wiąże się z tajemnicą, którą postanawia zachować dla siebie. Klejnot trafia z nią do grobu, lecz nie pozostaje tam długo: zostaje wydobyty i rozpoczyna wędrówkę przez kolejne miejsca i epoki.

W Wenecji naszyjnik znajduje się w rękach żydowskiego złotnika Yakoba Masriego. Prześladowania zmuszają go wraz z rodziną do ucieczki, a złoto towarzyszy im w drodze do Wiednia. Później zmienia właścicieli i kształt. Jego ślad prowadzi przez Kraków do carskiej Rosji, następnie dalej na północ. Każda kolejna osoba przypisuje mu własne znaczenie: może być oznaką pozycji, zabezpieczeniem na przyszłość albo pamiątką, której nie chce się oddać. Sam przedmiot trwa dłużej niż plany ludzi, którzy przez pewien czas go posiadają.

Pirkko Saisio buduje z tych losów rozległą opowieść o Europie i jej mieszkańcach. Przemieszczający się klejnot łączy postacie rozdzielone stuleciami, różnymi językami i doświadczeniami. Ich spotkania ze złotem ukazują, jak zmieniają się warunki życia, a jak powracają pragnienia związane z bezpieczeństwem, wiarą i posiadaniem. „Pasja”, powieść nominowana do fińskiej nagrody Finlandia w 2021 roku, prowadzi czytelnika od włoskiego renesansu przez kolejne rozdziały europejskiej historii.