Pasażerowie linii Hankyū

„Pasażerowie linii Hankyū” to powieść japońskiej pisarki Hiro Arikawy, autorki „Kronik kota podróżnika”, wydana w oryginale w 2008 roku i zekranizowana w Japonii. Jej akcja toczy się w pociągu krótkiej, podmiejskiej linii kolejowej łączącej Takarazukę i Nishinomiyę w regionie Kansai, biegnącej przez malowniczą, pagórkowatą okolicę.

Konstrukcja książki odwzorowuje trasę przejazdu. Kolejne rozdziały noszą nazwy stacji, a narracja przechodzi od jednego pasażera do drugiego, gdy ci wsiadają, wysiadają lub po prostu zwracają na siebie uwagę. W pierwszej części, w drodze „tam”, poznajemy dylematy pięciorga bohaterów. W drugiej, rozgrywającej się pół roku później podczas kursu powrotnego, dowiadujemy się, jak je rozwiązali.

Każdy z podróżnych wiezie ze sobą własną sprawę. Młody mężczyzna spotyka dziewczynę, która w bibliotece zawsze wypożycza książki tuż przed nim. Do wagonu wsiada kobieta w białej sukni przypominającej ślubną, wyraźnie pogrążona w smutku. Student wraca po zajęciach do domu. Dziewczyna zbiera się na odwagę, by odejść od partnera, który stosuje wobec niej przemoc. Starsza pani rozmawia z wnuczką o adopcji psa.

Losy tych osób przecinają się jak tory na węzłowych stacjach. Przypadkowa uwaga nieznajomego, zasłyszana rozmowa czy drobny gest życzliwości wpływają na decyzje, które bohaterowie podejmują po wyjściu z pociągu. Arikawa pokazuje, jak wiele może zmienić krótkie spotkanie obcych sobie ludzi i jak niewiele trzeba, by komuś dodać otuchy.

Powieść należy do nurtu współczesnej japońskiej prozy skupionej na codzienności i drobnych zdarzeniach, określanego czasem jako literatura niosąca ukojenie. Jej ton jest spokojny, melancholijny, ale nie pozbawiony dyskretnego humoru. Podejmuje też poważniejsze tematy, takie jak zdrada, samotność czy przemoc w związku, traktując je bez sentymentalizmu. Podobnie jak we wcześniejszej książce autorki, pojawia się tu wątek przywiązania do zwierząt.

Nie jest to kontynuacja „Kronik kota podróżnika”, lecz całkowicie samodzielny utwór. Według wydawcy w Japonii książka znalazła ponad 1,4 miliona czytelników. Polskie wydanie ukazało się w serii „Japońska Relacja”, prezentującej popularne tytuły współczesnej literatury japońskiej, w przekładzie Anny Zalewskiej z języka oryginału.

Krótkie rozdziały i epizodyczna budowa sprawiają, że powieść czyta się jak cykl powiązanych opowiadań, w którym postaci drugoplanowe jednego epizodu stają się głównymi bohaterami następnego. Pociąg pełni rolę miejsca, gdzie na kilka minut stykają się ludzie w różnym wieku i w różnych sytuacjach życiowych, od licealistek po emerytkę.

Książka liczy 272 strony i ma miękką oprawę ze skrzydełkami. Jest propozycją dla czytelników literatury obyczajowej o kameralnym charakterze oraz dla miłośników japońskiej prozy w rodzaju powieści Toshikazu Kawaguchiego, do których porównuje ją wydawca.