Orać zagon lepszej doli. Żydowskie rolnictwo w Polsce w latach 1945–1950

„Orać zagon lepszej doli. Żydowskie rolnictwo w Polsce w latach 1945–1950” Katarzyny Kaczyńskiej bada mało opisywany fragment historii pierwszych lat po II wojnie światowej: próby budowania życia na roli przez żydowskich ocalałych i osadników. Autorka pokazuje, jak dochodziło do obejmowania gospodarstw, jak tworzyły się nowe społeczności oraz z jakimi trudnościami mierzyli się ludzie rozpoczynający pracę, której wielu wcześniej nie wykonywało.

Punktem wyjścia jest powojenny świat niepewności i ruchu ludności. Wspomniana przez wydawcę relacja Wolfa Arbersmana z Sosnowca przedstawia jedną z dróg prowadzących do gospodarstwa na Dolnym Śląsku. Kaczyńska nie ogranicza się jednak do pojedynczej biografii. Zestawia różne świadectwa, aby opisać warunki osadnictwa, organizację pracy i funkcjonowanie rolniczych wspólnot w latach 1945–1950. Pyta także o znaczenie ziemi i zawodu rolnika w sytuacji, gdy ocalałym przyszło urządzać życie na nowo po Zagładzie.

Podstawą opracowania są dokumenty z Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, Archiwum Akt Nowych, archiwów państwowych we Wrocławiu, Szczecinie i Poznaniu oraz archiwum Joint Distribution Committee. Dzięki połączeniu tych zbiorów książka porządkuje informacje rozproszone w wielu instytucjach. To studium historii społecznej i gospodarczej, w którym codzienna praca staje się sposobem przyjrzenia się powojennej odbudowie żydowskich społeczności w Polsce.