Oksana. Wilcze córki. Tom 3

Trzeci tom cyklu „Wilcze córki” poświęcony jest Oksanie. Dziewczyna jest tak piękna, że we wsi wszyscy zastanawiają się, jak mogła urodzić się nieładnej matce. Opowiada się, że kobieta, posłuszna radom zielarki, w ciąży patrzyła wyłącznie na ładne rzeczy, unikała spoglądania w ogień i o świcie słuchała ptaków. Może to im Oksana zawdzięcza drugi dar: niezwykły głos i słuch absolutny.

Talent wydaje się przepustką do świata wielkich scen, na których publiczność podziwia śpiew. Bohaterka nie potrafi jednak udźwignąć ciężaru sławy ani odpowiedzieć sobie na pytanie, kim naprawdę jest. Podejrzewa, że inni wiedzą o jej pochodzeniu więcej niż ona sama, a tajemnica ta kładzie się cieniem na jej wyborach.

Tłem całego cyklu jest historia Marii Wilczyńskiej. Jej siedemnastoletni syn Rafał został uznany za buntownika i zesłany na Sybir. Maria, która wcześniej w niejasnych okolicznościach straciła męża, rusza w ślad za konwojem skazańców. Na Syberii odkrywa własną wartość, niezależną od roli żony i matki, i podejmuje współpracę z rosyjskim biologiem badającym roślinność tajgi.

Po powrocie do rodzinnego majątku hrabina inaczej patrzy na otoczenie. Dostrzega, w jakich warunkach dorastają wiejskie dziewczęta, traktowane bardziej jak użyteczny inwentarz niż jak ludzie. Kilka z nich zabiera do dworu, uczy je czytać, pisać i liczyć, a także szyć, szydełkować i robić na drutach, czyli tego, co jej samej pomogło przetrwać zesłanie.

Maria nazywa podopieczne córkami, a kiedy przychodzi pora, pozwala im odejść w świat. Oksana jest jedną z nich, i to tej, której dar okazuje się zarazem szansą i obciążeniem.

Narracja zestawia dwa światy: wiejską chatę, w której o losie córki decyduje przesąd i potrzeba rąk do pracy, oraz dwór i sale koncertowe, gdzie obowiązują zupełnie inne reguły. Oksana należy po trosze do obu i w żadnym nie czuje się u siebie.

Katarzyna Ryrych, autorka sag rodzinnych oraz wielu książek dla dzieci i młodzieży, opowiada o kobietach szukających własnej drogi w czasach, które zostawiały im niewielki wybór. W powieści splatają się realia dziewiętnastowiecznej wsi i dworu, ludowe wierzenia, doświadczenie zesłania oraz pytania o tożsamość i cenę talentu.

Cykl składa się z czterech części, z których każda przedstawia losy innej wychowanki Marii Wilczyńskiej. Tomy łączy postać hrabiny i wspólne tło, ale każdy stanowi osobną historię.