Od podszewki. Od podszewki Prawdziwe historie naszych ubrań

Twoje ubranie ma historię, której nie znajdziesz na metce

Każdego ranka stajesz przed szafą i zastanawiasz się, co na siebie włożyć. Czy wiesz, skąd pochodzi bawełna na twój T-shirt? Czyje ręce uszyły twoją sukienkę? Ile litrów wody zużyto do produkcji jednej pary dżinsów? Sofi Thanhauser przez lata szukała odpowiedzi na te pytania, podążając śladami pięciu rodzajów włókien: lnu, bawełny, jedwabiu, wełny oraz włókien sztucznych i syntetycznych.

Od podszewki to wynik fascynującego reporterskiego śledztwa, które prowadzi od domowych warsztatów tkackich Nowej Anglii przez barokowy przepych dworu Ludwika XIV po współczesne obozy pracy w Xinjiangu. Thanhauser „rozczytuje” ubrania i materiały niczym teksty kultury, traktując je jak świadków historii. Tropi początki przemysłu fast fashion, który zastąpił twórcze rzemiosło. Zagląda dosłownie pod podszewkę postępu, ujawniając jego prawdziwe koszty: spadek jakości, wyzysk pracowników i dewastację środowiska.

Książka uświadamia, że tkanina to nie tylko materiał, lecz splot polityki, ekologii i kultury. A ubrania, które codziennie zakładamy na siebie, stanowią najbardziej intymne archiwum ludzkości – i klucz do zrozumienia tego, kim jesteśmy.

Najlepsza książka roku według „The New Yorkera". Laureatka Whiting Award 2025.

Po przeczytaniu tej książki nikt nie będzie mógł powiedzieć, że zajmowanie się strojem jest tylko błahą rozrywką. To sprawa polityczna i kwestia zwyczajnego rozsądku, który cechował jeszcze nasze babcie. W czasach kiedy plastik i toksyny ultra fast fashion na potegę zanieczyszczają planetę i krzywdzą rzesze ludzi na całym świecie, Sofi Thanhauser pomaga zrozumieć historyczne źródła szybkiej mody i pokazuje drogi wyjścia z tej matni. Żeby dobrze żyć, potrzebujemy zarówno nieprzetworzonego jedzenia, jak i zdrowej, zrównoważonej mody. Najwyższa pora na zmiany – od podszewki!

Karolina Sulej, pisarka, antropolożka kultury, badaczka mody

Wyobraźcie sobie, że kiedyś samowystarczalność oznaczała nie tylko produkcję żywności, lecz także tkanie i szycie ubrań. Sofi Thanhauser odwiedziła te zakątki świata, gdzie wytwarza się surowce i szyje odzież dla sieciówek. Z podróży i rozmów z ludźmi utkała niezwykle interesującą i jednocześnie smutną opowieść o tym, że produkcja tanich ubrań degraduje środowisko, przyczynia się do wykorzystywania najsłabszych, niszczy jednostki i rodziny, zabiera zdrowie i godność.

Katarzyna Jasiołek, autorka książek o wzornictwie i sztuce

Ta wciągająca historia odsłania kulisy powstawania ubrań, które nosimy codziennie na sobie. Lektura obowiązkowa dla fanów mody. Pamiętacie scenę z Diabeł ubiera się u Prady, w której Miranda Priestly lodowatym tonem opisuje całą złożoną pracę włożoną w produkcję swetra? Dodajcie do tego porządną porcję dziennikarstwa klimatycznego, dogłębną analizę historii i przypis na temat praw pracowniczych, a w efekcie otrzymacie tę książkę.

„Harper’s Bazaar”

Thanhauser udaje się udowodnić, że historia tkanin była i jest naładowana politycznym znaczeniem. To zarazem ostrzeżenie, aby zwrócić pilną uwagę na łamanie praw człowieka w przemyśle tekstylnym. Ten przesiąknięty pasją i osobistą perspektywą autorki tekst splata wiele wątków – niczym cudowna tkanina.

„Independent”

Sofi Thanhauser, artystka i badaczka, absolwentka historii na Columbia University i kreatywnego pisania oraz studiów nad środowiskiem i zasobami naturalnymi na University of Wyoming. Jest wykładowczynią w Pratt Institute w Nowym Jorku. Jej artykuły publikowano w „Vox”, „The Guardian” i wielu innych magazynach.