Obłędologia

„Obłędologia” Maxa Czornyja, autora „Śmierciologii”, to popularnonaukowa opowieść o szaleństwie w historii, medycynie i kulturze. Autor prowadzi czytelnika od transów prehistorycznych jasnowidzów, przez praktyki egzorcystyczne, aż po współczesne zjawisko „halucynacji” sztucznej inteligencji, stawiając pytanie, gdzie kończy się normalność, a zaczyna obłęd.

Książka przedstawia postacie uznawane za największych szaleńców w dziejach, a także historie opętanych, czarownic i jasnowidzów. Opisuje modę na seanse spirytystyczne i psychologiczne mechanizmy ich popularności. Czytelnik poznaje realia dawnych azylów i izolatek dla chorych uznawanych za niebezpiecznych, dawne metody leczenia oraz ryzykowne eksperymenty medyczne.

Wśród przywołanych przypadków znajdują się m.in. XVIII-wieczna historia Angielki Mary Toft, która twierdziła, że rodzi króliki, oraz francuskiego żarłoka Tarrare’a, pożerającego żywe zwierzęta. Autor omawia także zjawiska zbiorowej histerii, w tym średniowieczne i nowożytne epidemie tańca, oraz motyw statku głupców.

Czornyj zastanawia się również, dlaczego to, co w jednej kulturze uchodzi za szaleństwo, w innej bywa normą, i co te historie mówią o ludzkiej psychice, lękach i granicach rozumu. Książka należy do serii „Mroczna strona”.