Nowe media, technologie i trendy w edukacji. W kierunku mobilności i kształcenia hybrydowego

„Nowe media, technologie i trendy w edukacji. W kierunku mobilności i kształcenia hybrydowego” to monografia Moniki Frani, autorki wcześniejszej książki „Edukacja medialna a reklama. Studia teoretyczne i analizy empiryczne w kontekście środowiska szkolnego” (2016), poświęcona przemianom współczesnej edukacji pod wpływem mediów oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych. Punktem wyjścia są pytania o to, czy edukacja – jej istota, cele i przebieg – wymaga dziś redefinicji, czy obserwujemy kolejne etapy ewolucji, czy raczej gwałtowne zmiany o charakterze rewolucyjnym, a także czy należy budować system kształcenia od nowa, czy pozostać przy modelu tradycyjnym.

Autorka nie formułuje kompletnych odpowiedzi na te pytania. Jej książka jest raczej próbą zatrzymania się i przyjrzenia trendom oraz zjawiskom w edukacji, mediach i technologiach w połowie drugiej dekady XXI wieku. Ze względu na dynamikę zmian w tym obszarze takie analizy wymagają ciągłej aktualizacji.

Publikacja ma charakter naukowo-badawczy i opiera się na wynikach kilkuletnich badań i analiz, choć zawiera także fragmenty bardziej popularnonaukowe. Jest adresowana zarówno do teoretyków, jak i do praktyków edukacji. Rozpoczynają ją rozważania o zachodzących zmianach, ich potrzebie i przyczynach w odniesieniu do szkoły jako instytucji, roli współczesnego edukatora oraz nowoczesnej edukacji. Szczególną uwagę autorka poświęca mediom i technologiom informacyjno-komunikacyjnym jako czynnikowi, który te przemiany wywołuje. Analizuje przy tym zarówno zmiany w funkcjonowaniu współczesnej szkoły, jak i nowe modele uczenia się.

Pojęcie mediów jest szerokie i bywa niejednoznaczne – wciąż definiuje się je na nowo w zmieniających się kontekstach. Współczesny człowiek funkcjonuje w świecie nowych mediów i jako osoba ucząca się może korzystać z wielu narzędzi, które pojawiły się w ostatnich latach. Należą do nich blogi i edublogi, webinaria, masowe otwarte kursy online (MOOC), filmy instruktażowe i tutoriale internetowe, urządzenia z grupy wearable technology, drony czy drukarki 3D. Rzeczywistość edukacyjną mogą wzbogacać rzeczywistość wirtualna (VR) i rozszerzona (AR), współtworzące narrację transmedialną.

Książka omawia także coraz częściej stosowane w praktyce rozwiązania: ideę Bring Your Own Device, edurozrywkę i grywalizację, wykorzystanie mediów społecznościowych w uczeniu się kolaboracyjnym i mobilnym, a nawet nauczanie z udziałem robotów, które przestaje być pomysłem futurystycznym. W poszukiwaniu nowych metod prowadzenia zajęć oraz kształcenia formalnego i nieformalnego autorka analizuje e-learning, m-learning i blended learning, a także model odwróconej klasy (flipped learning). Wskazuje również na rolę otwartego i wolnego kształcenia w wyrównywaniu szans edukacyjnych oraz na to, jak narzędzia technologiczne wspierają i modyfikują znane metody – na przykład time-spaced learning, e-tutoring i e-coaching.

Ważną część publikacji stanowią badania własne autorki, zaprojektowane zgodnie z zasadami mobilnej edukacji hybrydowej. Czytelnik znajdzie tu opis procedury metodologicznej i praktycznego przebiegu półrocznego cyklu tradycyjnych zajęć w stacjonarnym laboratorium, uzupełnianych korzystaniem przez uczniów z aplikacji mobilnej – platformy edukacyjnej Platforma Q – służącej do powtórek materiału i przyswajania wiadomości.

Książkę zamyka wizja edukatora przyszłości oraz edukacji medialno-cyfrowej, odnosząca się zarówno do obecnych, jak i do kształtujących się potrzeb i wyzwań. Autorka zachęca czytelników do poszukiwania własnej ścieżki edukacyjnej w świecie nowych mediów i technologii.