Notatki z terenu

Zbiór krótkich esejów Marcina Dymitera poświęcony doświadczaniu przestrzeni za pośrednictwem dźwięku. Autor, zajmujący się nagraniami terenowymi, przygląda się temu, jak słyszymy i jak słuchamy otoczenia, a także temu, w jaki sposób miejsca zapisują się w pamięci poprzez swoje brzmienie. Pyta o tożsamość przestrzeni i o pamięć dźwiękową, o to, jak człowiek funkcjonuje w określonej audiosferze, oraz o ekologiczny wymiar pejzażu dźwiękowego.

Teksty prowadzą czytelnika przez dźwiękowe krajobrazy dużych miast, między innymi Berlina, Pragi i Lizbony, ale także przez przestrzenie mniej oczywiste, takie jak pracownia Güntera Grassa. Autor przywołuje odgłosy, które należą już do przeszłości, na przykład brzmienie dawnej Huty Uthemanna czy węgierskiego Telefonu Hírmondó, a obok nich opisuje kameralną atmosferę gdańskiej Oliwy, opustoszałe plaże Pomorza oraz rozgrzaną słońcem Maltę.

Główną myślą książki jest przekonanie, że dźwięk, również ten oderwany od kontekstu muzycznego i estetycznego, stanowi zjawisko o wymiarze historycznym, politycznym, społecznym i ekologicznym. Eseje skłaniają do namysłu nad akustycznym środowiskiem, w którym żyje człowiek, a wnioski płynące z tych rozważań nie zawsze są pocieszające. Autor zwraca uwagę na zjawiska psychoakustyczne, na skalę mikro codziennego doświadczenia i na możliwość odczytywania miast oraz miejsc za pomocą słuchu.

Ważnym uzupełnieniem książki jest prowadzony przez autora cykl nagrań terenowych zatytułowany „Field Notes”, udostępniany w internecie. Tekst zawiera odwołania do tych nagrań, które pozwalają usłyszeć opisywane miejsca, choć ich znajomość nie jest konieczna do zrozumienia esejów. Całość ma formę zapisu wędrówki, w której kolejne przystanki są okazją do refleksji nad słuchaniem jako sposobem bycia w świecie.