Mitteleuropa

Polskie wydanie głośnej książki Friedricha Naumanna (1860–1919), niemieckiego polityka i publicysty, jednej z czołowych postaci niemieckiego liberalizmu początku XX wieku. Praca ukazała się w 1915 roku, w czasie I wojny światowej, i szybko stała się bestsellerem. Naumann zasiadał w parlamencie i był pierwszym przewodniczącym Niemieckiej Partii Demokratycznej.

Naumann przedstawił w niej projekt Mitteleuropy – trwałego związku państw Europy Środkowej, którego trzonem miały być Niemcy i Austro-Węgry, połączone wspólnotą gospodarczą, celną i wojskową. W praktyce koncepcja ta oznaczała ustanowienie niemieckiej dominacji na obszarze między Bałtykiem, Morzem Czarnym i Adriatykiem. Autor nawiązywał do idei obecnych w niemieckiej myśli politycznej znacznie wcześniej, lecz wypracował własne stanowisko, które przez lata pozostawało ważnym punktem odniesienia w dyskusjach niemieckich kręgów politycznych i gospodarczych.

Dla współczesnego czytelnika książka jest przede wszystkim źródłem historycznym, pokazującym sposób myślenia ówczesnych niemieckich elit o Europie Środkowej, w tym o ziemiach polskich. Edycję Instytutu Pileckiego poprzedza wstęp prof. Grzegorza Kucharczyka, który umieszcza pracę w kontekście epoki i stawia pytanie o aktualność programu zakładającego niemiecki wpływ i kontrolę nad regionem. Publikacja jest przeznaczona dla osób zainteresowanych historią Niemiec, dziejami idei politycznych i geopolityką Europy Środkowej.