Miscellanea moralia. Studia z tomistycznej teologii moralnej

„Miscellanea moralia” gromadzi teksty Roberta Plicha poświęcone teologii moralnej i jej związkom z myślą św. Tomasza z Akwinu. Artykuły ukazywały się wcześniej w czasopismach naukowych i pracach zbiorowych, a na potrzeby tego zbioru autor część z nich uzupełnił, skorygował lub uprościł. Ich wspólnym punktem jest pytanie o ocenę ludzkiego działania z perspektywy teologicznej: od podstawowych pojęć po przypadki, które wymagają szczegółowej analizy.

Układ książki prowadzi od zagadnień ogólnych do zastosowań. W pierwszych dwóch częściach Plich omawia kwestie ważne dla samego sposobu prowadzenia refleksji moralnej. Wśród nich są godność człowieka, miłosierdzie i sumienie, a także relacja indywidualnego sądu moralnego do autorytetu Magisterium Kościoła katolickiego. Czytelnik otrzymuje więc narzędzia pojęciowe, dzięki którym może śledzić argumentację rozwijaną później przy bardziej szczegółowych problemach. Odniesienie do Tomasza z Akwinu jest szczególnie wyraźne w części otwierającej zbiór.

Trzecia część pokazuje, jak te zasady pracują w konkretnych sporach. Autor zajmuje się między innymi oceną kłamstwa, pojęciem czynów wewnętrznie złych i katolickim rozumieniem ludzkiej seksualności. Podejmuje również trudne pytania bioetyczne dotyczące ciąż jajowodowych. Rozpatruje te zagadnienia z perspektywy teologii moralnej. Zestawienie tych tematów pokazuje, że ogólne zasady domagają się uważnego zastosowania do odmiennych sytuacji.

Książka jest zbiorem studiów, a nie jednolitym podręcznikiem. Pozwala zobaczyć, jak autor wraca do wybranych zagadnień, konfrontuje swoje ujęcie z wcześniejszą literaturą i porządkuje argumenty w świetle tomistycznej tradycji. Łączy refleksję nad fundamentami życia moralnego z przykładami sporów, w których różnice pojęciowe prowadzą do odmiennych ocen.