Między ustami a brzegiem pucharu

„Między ustami a brzegiem pucharu” to powieść Marii Rodziewiczówny, wydana po raz pierwszy pod koniec XIX wieku i należąca do najbardziej znanych utworów pisarki. Łączy historię miłosną z obrazem przemian społecznych, kulturowych i obyczajowych przełomu stuleci.

Akcja rozgrywa się w Berlinie i w Wielkopolsce. Głównym bohaterem jest hrabia Wentzel Croy, młody pruski arystokrata, w którego żyłach płynie także polska krew. Prowadzi życie światowca i dandysa, dopóki nie zakocha się w pięknej Polce, Jadwidze Chrząstkowskiej. Zdobycie jej uczucia okazuje się trudne i wymaga od bohatera zmierzenia się z wieloma przeszkodami, także z samym sobą.

Rodziewiczówna kreśli psychologiczny portret głównej bohaterki oraz pokazuje wewnętrzne zmagania i przemianę zakochanego hrabiego, który z kosmopolity stopniowo staje się polskim patriotą. Powieść jest także opowieścią o wyborach życiowych i o tożsamości narodowej.