Marne

Marne to wielogłosowa książka poetycka Anny Adamowicz, laureatki Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. Autorka łączy poemat, dramat, prozę i formę scenicznej partytury, budując opowieść o epidemii rozgrywającej się jednocześnie w świecie fantastycznym i rozpoznawalnej współczesności.

Tytułowe Marne jest miastem skazanym na upadek. Zaludniają je fleczerzy, sieroty, alchemicy, fantomowe traszki, Pacjent Zero i błękitne pomrowy. Nad jego mieszkańcami krąży widmo choroby przypominającej zarazem ospę oraz doświadczenie pandemii koronawirusa. Kordony sanitarne, śmierć i zbiorowy lęk mieszają się z baśniową obrazowością, groteską i nieoczekiwanym humorem.

Historię opowiada chór postaci nawiązujący do teatru szekspirowskiego. Każdy głos przedstawia własną wersję zdarzeń, a bohaterowie wikłają się w relacje i intrygi, których nie da się łatwo uporządkować. W tym świecie Rasputin spotyka sztuczną inteligencję, telewizja relacjonuje losy kobiet wróżących z grzybów, a obok siebie pojawiają się uczniowie, rzeźnicy i istoty o fantomowej naturze.

Adamowicz swobodnie zestawia różne rejestry języka: komentarze internetowe, baśnie, dramat romantyczny, graffiti, instrukcje i poradniki. Dzięki temu epidemia zostaje pokazana nie jako jedna zamknięta historia, lecz jako zbiór sprzecznych opowieści, komunikatów i prób nadania znaczenia doświadczeniu zagrożenia.

Utwór ma konstrukcję zbliżoną do surrealistycznego musicalu lub libretta. Rozbudowane didaskalia, zmienność głosów i rytm poszczególnych partii podkreślają jego potencjał performatywny; tekst można czytać jako tom poetycki, ale także wyobrażać sobie na scenie teatralnej albo operowej.

Marne opowiada o zarazie, wspólnocie i rozpadzie znanego porządku, zachowując przy tym formalną swobodę. Groza sąsiaduje z żartem, przeszłość obserwują drony, a elementy kostiumowe spotykają się ze współczesną technologią. To eksperymentalna poezja, która wykorzystuje nadmiar, absurd i wielość perspektyw do opisania zbiorowego doświadczenia kryzysu.