Lewy bilet

Dziewiąta powieść Thomasa Pynchona, jednego z najważniejszych pisarzy amerykańskiego postmodernizmu, wydana w oryginale w 2025 roku. Akcja rozgrywa się w roku 1932: kończy się epoka prohibicji, trwa wielki kryzys, a nad Europą i Ameryką zbiera się cień nadchodzących totalitaryzmów. W tle słychać jazz, działają gangsterzy i szpiedzy, a szeregi brunatnych koszul rosną.

Głównym bohaterem jest Hicks McTaggart – dawniej osiłek wynajmowany do łamania strajków, zapalony tancerz, obecnie prywatny detektyw z Milwaukee. Firma powierza mu nowe, podejrzane zlecenie i wręcza bilet w jedną stronę za Atlantyk. Ma odnaleźć zbiegłą dziedziczkę fortuny zbudowanej na produkcji sera. Tropy prowadzą go z Milwaukee i Chicago do Budapesztu i w głąb Siedmiogrodu.

Prowadzona w zawrotnym tempie fabuła przypomina wirujący karnawał pełen zjawisk paranormalnych i barwnych, przerysowanych postaci. Pojawiają się w niej między innymi przemytnicza łódź podwodna z dawnej floty austro-węgierskiej oraz wyścigi węgierskich i sowieckich motocyklistów. Te ekscentryczne epizody są tłem dla szerokiego fresku historycznego, obejmującego zarówno wydarzenia z pierwszych stron gazet, jak i te starannie ukrywane przed postronnymi.

Książka przybiera formę czarnego kryminału z epoki, wzbogaconego o przygody i dancingowe piosenki, lecz w gruncie rzeczy jest komentarzem do współczesności. Jej bohaterowie żyją wśród narzucanych z zewnątrz, sprzecznych i być może fałszywych sensów. Zamiast im ufać, mogą wybrać chaos i anarchię, szukając wyjścia z mrocznych zakamarków Systemu – motyw dobrze znany czytelnikom wcześniejszych utworów pisarza. Powieść łączy charakterystyczne dla Pynchona elementy: humor, paranoję, erudycję i swobodne mieszanie gatunków.