Krzyż i kartele. Jan Paweł II w Ameryce Łacińskiej. Między dyktaturami, przemocą a wiarą

Mirosław Olszycki Olsensis analizuje pontyfikat Jana Pawła II z perspektywy Ameryki Łacińskiej. Region ten przedstawia jako obszar silnej religijności, ale także wojskowych dyktatur, rewolucji, konfliktów ideologicznych, nierówności społecznych i przemocy związanej z kartelami. Na tym tle autor rozpatruje pytanie o możliwości oraz granice oddziaływania papieskiego autorytetu w sprawach politycznych i społecznych.

Książka prowadzi przez kolejne podróże Jana Pawła II od Meksyku po Argentynę. Opisuje spotkania z przywódcami państw, wystąpienia kierowane do mieszkańców, rozmowy z przedstawicielami lokalnych Kościołów oraz reakcje na kryzysy rozgrywające się w poszczególnych krajach. Papież pojawia się tu jednocześnie jako zwierzchnik Kościoła katolickiego, dyplomata i uczestnik debaty o prawach człowieka, wolności oraz odpowiedzialności władzy.

Autor umieszcza wizyty i wypowiedzi Jana Pawła II w realiach zimnej wojny oraz przemian końca XX wieku. Przedstawia napięcia między dyktaturami i ruchami opozycyjnymi, spory ideologiczne wewnątrz społeczeństw, problem biedy i emigracji, a także położenie wspólnot funkcjonujących w warunkach przemocy. Ważnym wątkiem jest relacja Watykanu z lokalnymi hierarchiami kościelnymi i zróżnicowanymi nurtami katolicyzmu latynoamerykańskiego.

„Krzyż i kartele” nie jest pełną biografią papieża. Koncentruje się na jednym regionie i na przecięciu religii, polityki oraz dyplomacji. Olszycki Olsensis sprawdza, jak słowa, gesty i bezpośrednia obecność Jana Pawła II były odbierane przez rządzących i obywateli, a także jak papieskie interwencje wpisywały się w szersze przemiany społeczne. Książka przedstawia zarówno oczekiwania wiązane z jego wizytami, jak i konflikty, których nie mogła rozwiązać sama siła moralnego apelu.