Krótka historia Ameryki. Od herbatki bostońskiej do Trumpa

Simon Jenkins opowiada dwieście pięćdziesiąt lat historii Stanów Zjednoczonych w zwartej, dynamicznej formie. Zaczyna od kolonii, konfliktu z Wielką Brytanią i bostońskiej herbatki, a kończy na epoce Donalda Trumpa, sporach o konstytucję oraz głębokich podziałach społecznych. W centrum pozostaje pytanie, jak państwo zbudowane na ideach wolności radziło sobie z własnymi sprzecznościami.

Autor pokazuje narodziny republiki, tworzenie konstytucyjnego porządku i ekspansję terytorialną, która przyniosła rozwój, ale również przemoc wobec rdzennych mieszkańców i konflikt o niewolnictwo. Wojna secesyjna staje się punktem zwrotnym: ocaliła Unię i zniosła niewolnictwo, lecz nie usunęła nierówności rasowych ani sporów o zakres władzy federalnej.

Jenkins śledzi przemianę kraju w potęgę gospodarczą. Masowa imigracja, surowy kapitalizm, decentralizacja i wynalazczość stworzyły warunki dla rozwoju przemysłu, linii produkcyjnej, nowoczesnych miast oraz kultury masowej. Hollywood, jazz i nowe technologie stały się równie ważnymi elementami amerykańskiego wpływu jak wojsko, dyplomacja czy dominacja dolara.

W XX wieku Stany Zjednoczone pomogły rozstrzygnąć dwie wojny światowe, uczestniczyły w zimnej wojnie i podjęły rolę strażnika międzynarodowego porządku. Autor opisuje jej osiągnięcia, ale także interwencje, kryzysy i momenty, w których deklarowane wartości rozmijały się z praktyką. Program kosmiczny, ruch praw obywatelskich oraz przemiany obyczajowe współistnieją tu z wojną w Wietnamie, nierównościami i politycznymi wstrząsami.

Ostatnie rozdziały dotyczą utraty zaufania do elit, narastającej polaryzacji i prezydentury Trumpa. Jenkins rozważa, czy konflikty te zapowiadają kryzys konstytucyjny, czy są kolejnym etapem historii państwa, które wielokrotnie potrafiło odnowić własne instytucje. Nie ukrywa chaosu i przemocy, ale dostrzega trwałość amerykańskiej tradycji wolności oraz demokracji.

„Krótka historia Ameryki” jest syntetycznym przewodnikiem po polityce, gospodarce, wojnach i kulturze USA. Polski przekład Adama Bukowskiego pozwala prześledzić najważniejsze wydarzenia i procesy bez gubienia szerszych zależności. To książka dla czytelników, którzy chcą zrozumieć zarówno źródła globalnej siły Stanów Zjednoczonych, jak i ich współczesne pęknięcia.