Krakowianki. Twarze polskiej herstorii

„Krakowianki. Twarze polskiej herstorii” to zbiór biograficznych portretów kobiet związanych z Krakowem, które żyły w różnych epokach, wywodziły się z odmiennych środowisk społecznych i wykonywały różne zawody. Autorka, krakowska przewodniczka zajmująca się herstorią miasta, świadomie skupia się na kobietach, ponieważ w opracowaniach historycznych wciąż poświęca się im niewiele miejsca. Bohaterki łączy to, że osiągały sukcesy, przełamywały bariery obyczajowe i zawodowe, zdobywały wykształcenie oraz walczyły o swoje prawa.

Książka składa się z pięciu działów tematycznych. Pierwszy poświęcony jest pisarkom: Janinie Ipohorskiej, która od 1945 roku współtworzyła tygodnik „Przekrój” jako wiceredaktorka naczelna i pod pseudonimem Jan Kamyczek prowadziła rubrykę o dobrych manierach, choć jej nazwisko niemal nie pojawiało się w piśmie, oraz Wisławie Szymborskiej – w tym rozdziale autorka wyjaśnia między innymi kwestię prawdziwego imienia poetki i pochodzenie zwyczaju zostawiania papierosów na jej grobie.

Rozdział o Ipohorskiej śledzi jej losy od narodzin we Lwowie, przez studia romanistyczne i malarskie w Warszawie oraz ukrywanie się w czasie wojny, po pracę w redakcji i zwolnienie z niej po wyjeździe Mariana Eilego do Paryża w 1969 roku. Autorka przypomina też, że w 2022 roku jej imieniem nazwano skwer na krakowskich Grzegórzkach.

Drugi dział przedstawia pionierki: pierwsze studentki Uniwersytetu Jagiellońskiego – Janinę Kosmowską, Jadwigę Sikorską i Stanisławę Dowgiałło – a także Kazimierę Bujwidową oraz Nawojkę, legendarną pierwszą studentkę krakowskiej uczelni. W części o artystkach pojawiają się Helena Husarska, Anna Pawlak, związana z krakowskimi neonami, oraz Zofia Stryjeńska; autorka opisuje również okoliczności pobytu Stryjeńskiej w szpitalu psychiatrycznym.

Kolejny dział, zatytułowany „Opiekunki”, obejmuje historie sióstr Anny Rydlówny i Józefy Singer, znanych z kręgu „Wesela”, psychiatrki Marii Orwid oraz kobiet uhonorowanych jako Sprawiedliwe – Leony Kowalskiej i Heleny, Urszuli oraz Mirosławy Przebindowskich. Ostatnia część jest poświęcona przedsiębiorczyniom: Amalii Krieger i Helenie Rubinstein, przy czym autorka wyjaśnia, gdzie naprawdę urodziła się twórczyni kosmetycznego imperium. Całość zamyka rozdział o Miedziannie.

Portrety bohaterek ukazują ich codzienne troski i marzenia, a zarazem przeplatają się z opisami dawnego Krakowa, zestawianymi z jego współczesnym obliczem. Każdy dział kończy się rozdziałem prowadzącym śladami opisanych kobiet po mieście, wskazującym miejsca związane z ich życiem i działalnością. Choć książka nie jest przewodnikiem, zachęca do samodzielnego poznawania Krakowa z tej perspektywy. Tekst uzupełniają przypisy, bibliografia, indeks nazwisk oraz fotografie pochodzące z archiwów i zbiorów instytucji.