Krajobraz nierówności. Eseje o Singapurze

Singapur jest przedstawiany jako bogate, bezpieczne i sprawnie zarządzane państwo o konkurencyjnej gospodarce oraz wysokich wynikach edukacyjnych. Socjolożka Teo You Yenn pokazuje jednak, że wskaźniki wzrostu i międzynarodowe rankingi nie opisują warunków życia wszystkich mieszkańców. Książka opiera się na kilkuletnich badaniach etnograficznych prowadzonych wśród rodzin o niskich dochodach.

Autorka opisuje codzienne konsekwencje nierówności: niepewną pracę, ograniczony dostęp do mieszkań i usług publicznych, presję systemu edukacyjnego oraz obowiązki opiekuńcze. Analizuje polityki, które uzależniają wsparcie od zgodności z określonym modelem rodziny — małżeństwem kobiety i mężczyzny wychowujących dzieci — i pokazuje sytuację osób, których życie nie odpowiada temu wzorcowi.

Osobny temat stanowią pracownicy migracyjni zatrudniani na nisko opłacanych i tymczasowych warunkach. Ich praca, w tym opieka domowa, umożliwia wielu singapurskim rodzinom łączenie kariery zawodowej z obowiązkami prywatnymi, lecz sami migranci mają ograniczony dostęp do praw i zabezpieczeń. Autorka zestawia ich sytuację z narracją o samowystarczalnej rodzinie nuklearnej, na której opiera się część polityki społecznej państwa.

Eseje analizują również sposób, w jaki osoby odnoszące sukces wyjaśniają własną pozycję. Wiara w merytokrację sprzyja przekonaniu, że osiągnięcia wynikają przede wszystkim z talentu i ciężkiej pracy, a trudności innych są skutkiem indywidualnych błędów. Teo pokazuje, jak takie myślenie przesłania znaczenie pochodzenia klasowego, dostępu do edukacji, warunków mieszkaniowych i publicznych decyzji kształtujących dostępne możliwości.

„Krajobraz nierówności” jest polskim wydaniem książki „This Is What Inequality Looks Like”. Publikacja łączy obserwacje terenowe z analizą socjologiczną i krytyką neoliberalnych założeń polityki społecznej. Singapur stanowi konkretny przypadek, lecz autorka wskazuje mechanizmy obecne również w innych państwach: przerzucanie odpowiedzialności za ryzyko na jednostki, uzależnianie pomocy od moralnej oceny stylu życia i traktowanie przywileju jako wyłącznego rezultatu zasług.

Książka pokazuje, że badanie ubóstwa bez uwzględnienia nierówności może prowadzić do przypisywania problemów strukturalnych osobistym niepowodzeniom. Zachęca do analizy tego, jak instytucje, język i codzienne praktyki tworzą nierówny punkt startu oraz wpływają na sposób postrzegania ludzi o różnych dochodach.