Kochaj bliźniego swego

„Kochaj bliźniego swego” to powieść Ericha Marii Remarque’a, publikowana po raz pierwszy w odcinkach w 1939 roku w amerykańskim tygodniku „Collier’s Weekly”, a w formie książkowej wydana w 1941 roku. Niniejsze wydanie ukazuje się w nowym przekładzie Ryszarda Wojnakowskiego.

Po ucieczce z nazistowskich Niemiec główni bohaterowie – niemiecki polityk Josef Steiner, syn żydowskiego fabrykanta Ludwig Kern i studentka Ruth Holland – bezskutecznie próbują zapuścić korzenie w sąsiednich krajach. Ich przymusowa wędrówka pod groźbą wydalenia, niekiedy na granicy żebraczej egzystencji, wiedzie przez Czechosłowację, Austrię, Szwajcarię i Francję. Przebywając nielegalnie i często bez pracy, wszędzie spotykają się z obojętnością, perfidią i wyzyskiem – wbrew biblijnemu przykazaniu z tytułu. Być może w Ameryce, która części z nich zapewni schronienie, będzie inaczej.

W twórczości Remarque’a obok tematyki antywojennej ważne miejsce zajmował problem emigracji, którą pisarz znał z własnego doświadczenia. Ta powieść otwiera ten rozdział jego twórczości. W 1941 roku powstała jej ekranizacja „So Ends Our Night” z Fredrikiem Marchem i Margaret Sullavan.

Erich Maria Remarque (1898–1970) należał do pokolenia, które straciło młodość w okopach I wojny światowej. Zanim zdobył sławę dzięki pacyfistycznej powieści „Na Zachodzie bez zmian”, był dziennikarzem, księgowym, nauczycielem i organistą. Po dojściu Hitlera do władzy jego książki trafiły na stos, a on sam został pozbawiony niemieckiego obywatelstwa. Lata II wojny światowej spędził w Stanach Zjednoczonych, gdzie powstała m.in. powieść „Czas życia i czas śmierci”.

Dom Wydawniczy Rebis opublikował również inne utwory pisarza, m.in. „Trzech towarzyszy”, „Nim nadejdzie lato”, „Hymn na cześć koktajlu” i „Cienie w raju”, a także – w nowych przekładach Ryszarda Wojnakowskiego – „Łuk triumfalny” i „Na Zachodzie bez zmian”.