Kapo wyd. 2026

Opowieść o okrucieństwach drugiej wojny światowej i o tym, do czego człowiek może się posunąć, aby przeżyć. Vilko Lamian, jugosłowiański Żyd, przetrwał Auschwitz, służąc niemieckim oprawcom jako kapo, ze świadomością, że w każdej chwili i bez powodu może stracić swoją uprzywilejowaną pozycję. Po wojnie ułożył sobie życie w bośniackiej Banja Luce.

Wydaje się, że gruba warstwa rutyny i nudnego urzędniczego życia przykryła obozowe doświadczenia, aż pewnego dnia Lamian natrafia w gazecie na nazwę miasta, z którego pochodziła Helena Lifka, jedna z jego ofiar, Żydówka tak jak on, którą w obozie krzywdził. Przeszłość powraca z niespodziewaną siłą, a wyrzuty sumienia zmuszają go do zmierzenia się z własnym pochodzeniem i do poszukiwania tej kobiety. Czy ją odnajdzie i zdoła prosić o przebaczenie? Czy przebaczenie jest w ogóle możliwe? Tišma ukazuje nierozerwalny splot lęku, przemocy, winy i pragnienia życia.

Powieść, wydana w oryginale w 1987 roku, zamyka tak zwaną trylogię żydowską, w skład której wchodzą także „Księga Blama” (1972) i „Upotreba čoveka” (1976). Aleksandar Tišma (1924–2003) był serbskim pisarzem i tłumaczem związanym z Nowym Sadem. Książka ukazuje się w serii Cymelia. Przekład: Magdalena Petryńska.