Józef Weyssenhoff (1860–1932). Niezwykłe życie pisarza

„Józef Weyssenhoff (1860–1932). Niezwykłe życie pisarza” to biografia autorstwa historyczki Ewy Danowskiej, poświęcona prozaikowi popularnemu na przełomie XIX i XX wieku, a dziś nieco zapomnianemu. Weyssenhoff jest wciąż ceniony za wytworną polszczyznę, subtelny dowcip, płynną narrację i opisy przyrody, a jego powieści „Żywot i myśli Zygmunta Podfilipskiego” oraz „Soból i panna” należą do klasyki polskiej literatury.

Autorka przedstawia go jako postać barwną i pełną sprzeczności. Był arystokratą związanym z Kresami Wschodnimi i zakochanym w tamtejszych krajobrazach, bywalcem salonów, zapalonym myśliwym i obrońcą tradycji, o którym mówiono, że żyje z wielkopańskim gestem. Znał się na sztuce i literaturze, chętnie podróżował za granicę, kolekcjonował księgi, rękopisy, grafiki, numizmaty i dzieła sztuki. Miał szerokie horyzonty i wyraźnie określone poglądy polityczne.

Książka nie pomija trudnych i głośnych epizodów jego życia. Weyssenhoff ożenił się z Aleksandrą, córką Jana Gottlieba Blocha, finansisty nazywanego królem kolei, a rozpad tego małżeństwa odbył się w atmosferze skandalu. Jako dziedzic Samoklęsk przegrał w karty rodowy majątek. Utrata dóbr sprawiła, że pisarstwo, dotąd jedno z wielu zajęć, stało się dla niego głównym źródłem utrzymania i najważniejszą dziedziną aktywności.

Danowska pokazuje drogę Weyssenhoffa od ziemianina i kolekcjonera do zawodowego literata, czytanego, nagradzanego i podziwianego przez współczesnych. O tym, jak sam rozumiał swoją rolę, świadczy napis, który polecił umieścić na własnym nagrobku: polski pisarz.

Biografia została oparta na materiałach źródłowych i łączy opowieść o człowieku z obrazem środowiska ziemiańskiego i literackiego jego epoki. Jest przeznaczona dla czytelników zainteresowanych historią literatury, kulturą przełomu wieków oraz dziejami polskiego ziemiaństwa.