Jedzenie i emocje. Jak poradzić sobie z napadami objadania

„Jedzenie i emocje. Jak poradzić sobie z napadami objadania” to poradnik poświęcony zaburzeniu z napadami objadania się, określanemu skrótem BED (binge eating disorder). Przygotowały go Paula Gosa-Kwiatkowska, Paulina Bartosik i Justyna Malinowska, specjalistki pracujące z pacjentami. Książka jest drugim tomem serii wydawnictwa PZWL powstającej we współpracy z Narodowym Instytutem Zdrowia Publicznego PZH – Państwowym Instytutem Badawczym, której celem jest przekazywanie wiedzy o żywieniu i zdrowiu opartej na dowodach naukowych.

Punktem wyjścia jest stwierdzenie, że jedzenie często nie jest problemem samym w sobie, lecz odpowiedzią na inny problem. BED należy do najczęstszych zaburzeń odżywiania, a zarazem do najsłabiej rozumianych. Osoby, które go doświadczają, przez lata słyszały, że brakuje im silnej woli albo że ich trudności nie są prawdziwą chorobą. Autorki przypominają, że jest to uznana jednostka diagnostyczna, której leczenie wymaga profesjonalnego, empatycznego i wielowymiarowego podejścia.

Publikacja wyrosła z praktyki klinicznej oraz z rozmów z ludźmi, którzy długo zmagali się z napadami w samotności, z poczuciem winy i wstydu. Jej zadaniem jest zmiana sposobu myślenia o zaburzeniu: zarówno u osób nim dotkniętych, jak i w ich otoczeniu. Zamiast oceniania proponuje zrozumienie mechanizmów, które za nim stoją.

Kolejne rozdziały wyjaśniają, czym są napady objadania się i jakie procesy psychiczne oraz biologiczne im towarzyszą. Dużo miejsca poświęcono błędnemu kołu, w którym ograniczenia prowadzą do utraty kontroli, a ta do poczucia winy i kolejnych ograniczeń, oraz temu, dlaczego tak trudno je przerwać. Autorki omawiają rolę emocji, mechanizmów obronnych, przekonań i nawyków myślowych, a także wpływ środowiska rodzinnego, kultury i mediów na powstawanie i utrzymywanie się trudności.

Książka pokazuje, że sięganie po jedzenie bywa sposobem radzenia sobie ze stresem, napięciem, cierpieniem psychicznym lub trudnymi doświadczeniami. Na tej podstawie proponuje narzędzia do świadomej pracy nad relacją z jedzeniem: wskazówki pomagające rozpoznawać własne emocje, potrzeby i zachowania. Czytelnik nie znajdzie tu kolejnej diety, prostych recept ani haseł motywacyjnych. Przekaz opiera się na aktualnych wynikach badań i na doświadczeniu z pracy z pacjentami.

Poradnik jest adresowany do osób, które zmagają się z kompulsywnym objadaniem, oraz do ich bliskich, którzy chcą lepiej rozumieć problem i wiedzieć, jak wspierać. Może być również pomocą dla psychologów, psychoterapeutów, psychiatrów, dietetyków, lekarzy i innych specjalistów zajmujących się zaburzeniami odżywiania, także jako materiał do pracy edukacyjnej z pacjentem.

Seria, w której ukazała się publikacja, ma objąć sześć tomów przybliżających w przystępny sposób najważniejsze zagadnienia dotyczące żywienia, zdrowia i stylu życia. Łączy wyniki badań z wiedzą ekspertów instytutu, który od lat zajmuje się dietetyką i edukacją żywieniową w Polsce.

Trzeba pamiętać, że książka ma charakter edukacyjny i samopomocowy. Nie zastępuje diagnozy ani leczenia: osoby, które rozpoznają u siebie opisane objawy, powinny zgłosić się do lekarza, psychologa lub psychoterapeuty, a zawarte w poradniku wskazówki traktować jako wsparcie profesjonalnej pomocy.