Igrzyska dziejów. Zapasy historyka z historią

Oto narzędzia niezbędne do wyprawy w przeszłość. Astrolabia, kwadranty i cyrkle wypełniały fromborską pracownię Mikołaja Kopernika, który nie bał się zejść z utartej ścieżki wyznaczonej przez poprzedników. Wybrał ciekawość i dokonał przewrotu, który był nie tyle odkryciem, ile przeciwstawieniem się panującym dogmatom.

Potrafimy nazwać i wyobrazić sobie przyrządy służące do obserwacji nieba, ale czy wiemy, z jakich narzędzi korzysta historyk? Jak myśli o przeszłości i gdzie szuka inspiracji? Norman Davies szeroko otwiera drzwi do swojego warsztatu i pokazuje, z jakich nici tka kanwę swoich opowieści. Podkreśla, że refleksja nad czasem wymaga uwzględnienia roli przestrzeni – i przypadku. Podejmuje kwestię dziedzictwa, a na przykładzie powstania warszawskiego i innych epizodów z dziejów Polski pokazuje, jak wielką rolę w kształtowaniu tożsamości odgrywa pamięć.

Autor przekonuje, że historia nigdy nie jest zamkniętą księgą: zawsze jest coś, czego można się jeszcze nauczyć, co trzeba poprawić lub wyjaśnić, a rozwiązanie jednej zagadki nieodmiennie prowadzi do kolejnych pytań. To właśnie tytułowe „igrzyska dziejów”, w których nieustannie uczestniczy historyk.

Norman Davies (ur. 1939) – brytyjski historyk, wieloletni badacz dziejów Polski i Europy – jest autorem tak cenionych dzieł jak „Boże igrzysko”, „Europa”, „Powstanie ’44” czy „Zaginione królestwa”. Jego książki, łączące rozległą wiedzę z talentem narracyjnym, od dziesięcioleci kształtują sposób postrzegania historii Polski i Europy na świecie. Przekład: Bartłomiej Pietrzyk.