Harcuj z nami ze słowami

„Harcuj z nami ze słowami” to ilustrowana książka Małgorzaty Strzałkowskiej o historii polskich wyrazów i wyrażeń, będąca drugą częścią jej wcześniejszej publikacji „Dawniej, czyli drzewiej”. Ma formę leksykonu: kolejne strony przynoszą ciekawostki językowe, historyczne i obyczajowe, które pokazują, jak zmieniały się znaczenia słów używanych na co dzień. Autorka wychodzi z założenia, że skoro słowa służą do porozumiewania się, warto poznać ich pochodzenie, dzieje i przemiany, a także się nimi bawić.

Książka przypomina, że wiele wyrazów dawniej oznaczało coś zupełnie innego niż dziś. Dowiadujemy się na przykład, że czołgi miały kiedyś długie języki i pazury, ręka ludzka miała tylko jeden palec, na podniebieniach wisiały pająki, a jesienią z drzew spadały listy. Autorka wyjaśnia, skąd wzięła się nazwa samochodu i dlaczego nie mówimy „samojedź”, skąd przywędrowały do polszczyzny kalosze, dlaczego dawniej nie jadano surowych warzyw i z jakiego powodu ludzie obawiali się powietrza. Omawia też pochodzenie wyrażenia „sam jak palec” oraz zwrotów związanych z psem, takich jak „zejść na psy”, „pogoda pod psem” czy „psie pieniądze”.

Wśród objaśnianych słów pojawia się również bobo – dawny słowiański demon, którym straszono dzieci. Ilustracje Adama Pękalskiego czasem dosłownie przedstawiają omawiane wyrazy w ich dawnym znaczeniu, a czasem komentują je z humorem. Na końcu książki znajdują się zagadki, w których czytelnik może sprawdzić swoją wyobraźnię i wiedzę o dawnych znaczeniach słów.