Gustaw i gadająca żaba

„Gustaw i gadająca żaba” łączy dwie nowele Macieja Siembiedy. Obie dotyczą ludzi, którzy chcą zmienić swój los i w pewnym momencie ulegają pokusie. Autor umieszcza ich w różnych środowiskach: pierwsza historia prowadzi do małej śląskiej wsi, druga do Trójmiasta. Odmienne miejsca i bohaterów łączy pytanie, jak daleko człowiek posunie się, gdy nadzieja na coś więcej zderzy się z ograniczeniami rzeczywistości.

W „Gustawie” Joachim Schymura obserwuje, jak Weissdorf raz po raz traci cząstkę dawnego świata. Kolejne wydarzenia zmieniają wieś i jego własne życie, aż zostaje człowiekiem nazywanym samotnikiem ze wzgórza. Zachowanie ostatniego śladu przeszłości staje się dla niego sprawą tak ważną, że zaczyna rozważać zemstę. Obok Joachima pojawia się młodszy Krystian Poliwoda, dotąd ostrożny i niechętny ryzyku. Zawiedzione uczucie i urażona ambicja skłaniają go jednak do decyzji niepodobnej do jego wcześniejszego postępowania.

Bohaterem „Gadającej żaby” jest Marek, trójmiejski cinkciarz przyzwyczajony do wykorzystywania nadarzających się okazji. Przekonanie o własnym sprycie pomagało mu dotąd działać, lecz perspektywa fortuny może okazać się równie zwodnicza jak ludzie, którymi próbuje manipulować. Jego historia przygląda się relacji między chęcią zysku a zdolnością rozpoznania ryzyka.

Siembieda zestawia w tych opowieściach ambicję, niespełnienie, zemstę i złudzenie łatwego sukcesu. Ich słodko-gorzki ton wynika z rozdźwięku między planami postaci a konsekwencjami ich wyborów. Humor nie usuwa trudnych pytań o odpowiedzialność: wydobywa sytuacje, w których bohaterowie muszą zobaczyć siebie inaczej, niż dotąd chcieli. To dwie odrębne historie połączone zainteresowaniem ludzkimi motywacjami i tym, jak przypadek potrafi zmienić kierunek pozornie dobrze zaplanowanego życia.