Gaza 2023: wojna totalna Netanyahu. Biblioteka Wojenna. Tom 4

Czwarty tom serii „Biblioteka Wojenna” poświęcony wojnie w Strefie Gazy, która rozpoczęła się po ataku Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku. Marcin Jerzy Lupa analizuje przebieg i tło konfliktu, uznawanego za jeden z najważniejszych w XXI wieku, i stawia tezę, że wydarzenia te zburzyły utrzymujące się od lat przekonanie o możliwości bezpiecznego „zarządzania” kryzysem w Gazie bez jego rozwiązania.

W centrum opowieści autor umieszcza Benjamina Netanjahu, najdłużej urzędującego premiera w dziejach Izraela. Rekonstruuje jego drogę życiową i polityczną: rodzinne korzenie, służbę w elitarnej jednostce Sajeret Matkal, lata działalności dyplomatycznej w Stanach Zjednoczonych, przywództwo w partii Likud, wypracowaną przez dekady twardą doktrynę bezpieczeństwa oraz wieloletnią kampanię przeciwko irańskiemu programowi atomowemu. Na tym tle opisuje decyzje i zaniechania, które – w jego ocenie – złożyły się na błędy strategiczne i porażkę wywiadu poprzedzającą atak z października 2023 roku. Portret polityka służy tu wyjaśnieniu, w jaki sposób osobiste doświadczenia, przekonania i kalkulacje jednego przywódcy wpływały na kierunek polityki całego państwa w chwili kryzysu.

Książka łączy trzy płaszczyzny. Pierwszą jest odpowiedzialność polityczna głównych uczestników wojny, zarówno po stronie izraelskiej, jak i palestyńskiej. Drugą stanowią dalekosiężne skutki konfliktu dla całego regionu, od Kairu po Teheran, w tym dla państw Zatoki Perskiej i ich kultury negocjacyjnej, która odgrywa istotną rolę w próbach mediacji. Trzecią jest tło prawnomiędzynarodowe: autor omawia, jak działania stron ocenia się w świetle prawa konfliktów zbrojnych i jakie spory prawne wojna wywołała na forum międzynarodowym. Połączenie tych trzech perspektyw daje pełniejszy obraz wojny.

Lupa nie ogranicza się do opisu operacji wojskowych. Pisze o grze interesów mocarstw i państw regionu, o dylematach izraelskich żołnierzy walczących w gęsto zabudowanej Strefie Gazy oraz o ogromie cierpienia ludności cywilnej. Stara się przy tym zachować równowagę między analizą faktów a perspektywą ludzi, których wojna dotknęła bezpośrednio. Tytułowe określenie „wojna totalna” wyraża autorską interpretację sposobu prowadzenia działań przez izraelski rząd i stanowi jedną z głównych tez pracy, z którą czytelnik może się zgadzać lub polemizować.

Publikacja ma charakter popularnej monografii z pogranicza historii najnowszej, politologii i stosunków międzynarodowych. Porządkuje chronologię wydarzeń, objaśnia genezę sporu izraelsko-palestyńskiego w zakresie potrzebnym do zrozumienia obecnej wojny i pokazuje, jak lokalny konflikt przekłada się na układ sił na całym Bliskim Wschodzie. Ponieważ dotyczy wydarzeń wciąż budzących silne emocje i sprzeczne oceny, warto traktować ją jako jeden z głosów w toczącej się debacie.

Książka jest skierowana do czytelników zainteresowanych współczesnymi konfliktami zbrojnymi, geopolityką i sytuacją na Bliskim Wschodzie – zarówno tych, którzy śledzą temat od dawna, jak i tych, którzy szukają uporządkowanego wprowadzenia w jego polityczne, wojskowe i prawne aspekty.