Dżihad. Wszystko, co warto wiedzieć

Słowo „dżihad” pojawia się w mediach niemal wyłącznie w kontekście przemocy stosowanej przez ugrupowania zbrojne powołujące się na islam. Asma Afsaruddin, profesor studiów islamskich na Uniwersytecie Indiany w Bloomington, pokazuje, że jest to tylko jedno z wielu znaczeń tego pojęcia. Jak wyjaśnia, dla większości muzułmanów dżihad oznacza przede wszystkim stały wysiłek moralny: dążenie do tego, co dobre i sprawiedliwe, oraz przeciwstawianie się złu we wszystkich dziedzinach życia.

Książka ma formę pytań i odpowiedzi, charakterystyczną dla serii „Wszystko, co warto wiedzieć”. Autorka zaczyna od podstawowego znaczenia terminu i jego obecności w Koranie oraz w tradycji prorockiej. Rozważa, czy święta księga islamu dopuszcza wyłącznie walkę obronną, jak odnosi się do chrześcijan i Żydów, co mówi o samobójstwie i czy można z niej wyprowadzić uzasadnienie terroryzmu.

Kolejne rozdziały przedstawiają, jak rozumienie dżihadu zmieniało się w dziejach myśli muzułmańskiej: w prawie, teologii, mistyce i literaturze etycznej. Afsaruddin objaśnia rozróżnienie między walką zbrojną a tak zwaną wielką walką, czyli wewnętrznym zmaganiem człowieka z własnymi słabościami, pisze o udziale kobiet oraz o nurtach pacyfistycznych w islamie.

Osobna część dotyczy współczesności. Autorka analizuje, w jaki sposób pojęcie to interpretują dzisiejsze organizacje zbrojne, omawia poglądy Osamy bin Ladena i zestawia je z klasyczną doktryną oraz z krytyką formułowaną przez muzułmańskich uczonych. Zajmuje się również obrazem dżihadu i muzułmanów w hollywoodzkich filmach oraz wpływem internetu na to, jak temat postrzegają społeczeństwa zachodnie.

Publikacja ma charakter popularnonaukowy i opiera się na źródłach religijnych oraz historycznych. Przedstawia zróżnicowane stanowiska występujące w obrębie islamu i stara się oddzielić je od uproszczeń obecnych w debacie publicznej. Czytelnik powinien pamiętać, że w kwestiach interpretacyjnych badacze i sami wierni różnią się między sobą.

Seria, z której pochodzi tom, powstała w wydawnictwie Oxford University Press i obejmuje przystępne opracowania pisane przez specjalistów z różnych dziedzin. Książka jest przeznaczona dla studentów, dziennikarzy, nauczycieli i wszystkich zainteresowanych religioznawstwem oraz sytuacją międzynarodową. Przełożyła Agnieszka Adamczyk-Karwowska.