Doświadczanie rzeczywistości. Na drodze do oświecenia

Doświadczanie rzeczywistości. Na drodze do oświecenia jest trzecim tomem trylogii Davida R. Hawkinsa poświęconej ewolucji ludzkiej świadomości. Autor rozwija koncepcje przedstawione wcześniej w książkach Siła czy moc oraz Oko w oko z Jaźnią, koncentrując się na najwyższych stanach opisywanych w jego autorskim systemie.

Podstawą tego systemu jest Mapa Poziomów Świadomości. Hawkins przypisuje poszczególnym sposobom przeżywania, emocjom i postawom wartości na skali, która ma prowadzić od stanów ograniczających do miłości, pokoju oraz oświecenia. W pierwszym tomie omawiał głównie zakresy odnoszone do codziennego funkcjonowania człowieka, a w drugim stany, które w różnych tradycjach bywają łączone z nauczycielami duchowymi.

Trzecia część dotyczy poziomów od 800 do 1000, uznawanych przez autora za najwyższy zakres rozwoju ludzkiej świadomości. Hawkins opisuje je poprzez odwołania do mistycznego doświadczenia, radykalnej subiektywności i poczucia jedności. Jego rozważania nie mają formy systematycznego podręcznika akademickiego ani teologicznego; są prezentacją własnego modelu duchowego oraz wniosków wyprowadzanych z osobistych doświadczeń.

Jednym z głównych tematów książki jest ego. Autor nie przedstawia go jako wroga, który powinien zostać zaatakowany lub unicestwiony. Traktuje je jako zespół programów, nawyków percepcyjnych i mechanizmów podtrzymujących dualistyczne widzenie rzeczywistości. Zrozumienie sposobu ich działania ma, w jego ujęciu, umożliwiać stopniowe uwalnianie się od identyfikacji z myślami, rolami i emocjami.

Hawkins omawia również błędy postrzegania, potrzebę kontroli, przywiązanie do osobistej historii oraz skłonność umysłu do dzielenia doświadczenia na przeciwstawne kategorie. Przejście od dualizmu do niedualnego sposobu przeżywania opisuje jako proces, w którym maleje znaczenie indywidualnego punktu widzenia, a rośnie bezpośrednie poczucie obecności i całości.

Materiał książki został zebrany z wykładów, dyskusji i dialogów z uczniami, gośćmi oraz osobami poszukującymi duchowości. Rozmówcy reprezentują różne tradycje religijne i poziomy znajomości wcześniejszych prac autora. Taka geneza tekstu sprawia, że wywód ma często formę odpowiedzi na pytania dotyczące praktyki, kryzysów wewnętrznych, emocji, karmy, Jaźni i rozpoznawania kierunku osobistego rozwoju.

Autor ogranicza użycie specjalistycznej terminologii sanskryckiej, chrześcijańskiej i wedyjskiej. Zamiast rozbudowanych przypisów oraz porównań historycznych przedstawia własne kategorie jako samodzielny język opisu. Czytelnik ma samodzielnie odnajdywać powiązania z innymi nurtami mistycznymi, psychologicznymi i filozoficznymi.

W książce pojawiają się zagadnienia związane z medytacją, modlitwą, poddaniem, intencją i drogą serca. Hawkins opisuje także trudności towarzyszące zmianie sposobu postrzegania: lęk przed utratą tożsamości, przywiązanie do przekonań oraz potrzebę zachowania rozróżnienia między duchowym doświadczeniem a interpretacją dokonywaną przez umysł.

Doświadczanie rzeczywistości jest publikacją z obszaru duchowości i rozwoju osobistego. Prezentowane w niej poziomy świadomości oraz metody ich określania należą do systemu stworzonego przez Hawkinsa i nie stanowią powszechnie uznanego modelu naukowego. Książka może zainteresować czytelników znających wcześniejsze części trylogii, poszukujących opisu mistycyzmu, ego i niedualności w języku charakterystycznym dla tego autora.

Polskie wydanie przełożył Henryk Smagacz. Tom liczy 578 stron i został opublikowany w twardej oprawie.