Dobrze wychowani. Jak wytresowano milenialsów

Reportaż Ewy Kozy o wychowaniu pokolenia milenialsów. Punktem wyjścia są zdania, które przez lata uchodziły za niewinne zasady wychowawcze, takie jak „starszym należy się szacunek” „dzieci i ryby głosu nie mają” czy „nie płacz, bo to denerwuje tatę”. Miały oznaczać dyscyplinę i porządek, a według autorki były narzędziem uciszania emocji i odbierania głosu całym pokoleniom.

Koza oddaje głos tym, którym odebrano go najwcześniej. Jej rozmówcy odsłaniają to, co kryło się za fasadą beztroskiego dzieciństwa i rodzinnej sielanki: strach, samotność, emocjonalne zaniedbanie i przemoc, często nazywaną szacunkiem.

Książka składa się z ośmiu historii dorastania. Mówią one o biciu, także słowem, o upokorzeniach pod szkolną tablicą, gdzie wstyd stawał się publicznym widowiskiem, oraz o parentyfikacji, czyli sytuacji, w której dziecko musi stać się dorosłym, zanim zdąży być dzieckiem.

Tom zamyka rozmowa z psychotraumatolożką Mają Pisarek, która pomaga zrozumieć, jak doświadczenia z dzieciństwa odbijają się w dorosłym życiu. Wśród ich skutków wymienia się trudność ze stawianiem granic, lęk przed bliskością i kłopoty z budowaniem zdrowych relacji. Pada też pytanie, jak przerwać łańcuch międzypokoleniowej przemocy.

Dziennikarz Piotr Jacoń porównuje te opowieści do okien w bloku naprzeciwko, w których wieczorem ktoś zapala światło i pozwala zobaczyć więcej. Książka zawiera opisy przemocy wobec dzieci; nie zastępuje pomocy psychologicznej, ale może być punktem wyjścia do rozmowy o własnych doświadczeniach.