Diagnostic Pathology. Head and Neck

Czwarte wydanie „Diagnostic Pathology: Head and Neck” jest kompendium patologii głowy i szyi przeznaczonym do codziennej diagnostyki oraz szkolenia. Obejmuje szerokie spektrum jednostek spotykanych przez patologów ogólnych, patologów jamy ustnej i specjalistów tej okolicy. Łączy aktualną wiedzę kliniczną, morfologiczną i molekularną, a każdy rozdział prowadzi od najważniejszych faktów przez kryteria rozpoznania i badania dodatkowe do diagnostyki różnicowej.

Materiał uporządkowano według regionów anatomicznych i częstości rozpoznań spotykanych w praktyce. Pierwsze części dotyczą jamy nosowej i zatok przynosowych, nosogardła i gardła dolnego, krtani oraz tchawicy. Omawiane są zaburzenia wrodzone i dziedziczne, zakażenia, procesy zapalne i immunologiczne, zmiany reaktywne, hamartoma, nowotwory łagodne, guzy o granicznym potencjale i nowotwory złośliwe. Taki podział ułatwia zestawienie jednostek, które powstają w tej samej lokalizacji i mogą mieć zbliżony obraz.

Kolejne rozdziały przedstawiają jamę ustną, część ustną gardła oraz ślinianki. Czytelnik otrzymuje kryteria oceny zmian nienowotworowych i guzów, wskazówki dotyczące immunohistochemii oraz informacje o badaniach molekularnych pomocnych w ostatecznej klasyfikacji. Dział szczęk obejmuje zmiany wrodzone, reaktywne i zakaźne, torbiele oraz nowotwory kości i tkanek zębopochodnych. Osobno omówiono ucho i kość skroniową, gdzie podobne objawy mogą wynikać z procesów zapalnych, metabolicznych, zwyrodnieniowych albo nowotworowych.

Część poświęcona szyi obejmuje tkanki miękkie i węzły chłonne, natomiast końcowe działy dotyczą tarczycy i przytarczyc. Przedstawiono zmiany zapalne, reaktywne, łagodne, o niskim ryzyku oraz złośliwe. Autor wyjaśnia, jak łączyć morfologię z danymi klinicznymi, badaniami pomocniczymi i wynikami molekularnymi, szczególnie w przypadkach, w których określone zaburzenie genetyczne jest elementem definicji jednostki.

Ponad trzysta siedemdziesiąt rozdziałów ma jednakowy, obrazowy układ. Zwięzłe punkty, wyróżnione fakty i indeks pomagają szybko znaleźć dane potrzebne przy konsultacji. Tysiące fotografii preparatów makroskopowych i histologicznych, obrazów radiologicznych, ilustracji, wyników immunohistochemii, hybrydyzacji in situ i badań molekularnych pokazują cechy rozpoznawcze oraz pułapki różnicowania. Wersja elektroniczna rozszerza atlas o dodatkowy materiał.

Wydanie uwzględnia jednostki wprowadzone w klasyfikacji WHO guzów głowy i szyi z 2024 roku oraz krajowe standardy raportowania. Zaktualizowano zasady opisywania nowotworów neuroendokrynnych i kryteria stratyfikacji ryzyka. Publikacja pomaga nie tylko nazwać zmianę, lecz także przygotować raport zawierający informacje potrzebne klinicystom i wskazać sytuacje, w których do pełnego rozpoznania konieczne są dalsze badania.