Bracia Grimm. Biografia

Książka Ann Schmiesing to pełna biografia Jakuba i Wilhelma Grimmów, urodzonych w Hanau w latach 1785 i 1786. Autorka, badaczka literatury niemieckiej i skandynawskiej, przedstawia ich nie tylko jako zbieraczy baśni, lecz przede wszystkim jako uczonych, których prace wywarły trwały wpływ na niemiecką filologię, językoznawstwo i badania nad folklorem.

Pierwsze rozdziały dotyczą dzieciństwa w Hesji i trudnych doświadczeń rodzinnych: śmierci trojga rodzeństwa w niemowlęctwie oraz wczesnej utraty ojca, matki i ciotki. Bracia studiowali prawo, ale coraz bardziej pociągały ich języki i literatura średniowieczna. Ważnym etapem okazała się praca Jakuba przy badaniach archiwalnych pod kierunkiem Friedricha Carla von Savigny’ego, która przygotowała go do późniejszej pracy nad tekstami.

Biografia pokazuje, jak wojny napoleońskie ukształtowały spojrzenie Grimmów na własną epokę i skłoniły ich do poszukiwania dawnej kultury w pieśniach, podaniach, mitach, zwyczajach i dawnych tekstach prawnych. Autorka wiąże tę pracę z nadzieją na zjednoczenie Niemiec wokół wspólnego dziedzictwa ludowego.

Dużo miejsca zajmuje historia zbioru „Baśnie dla dzieci i dla domu”. Schmiesing wyjaśnia, że wiele opowieści przekazali braciom wykształceni, młodzi mieszkańcy miast, głównie kobiety z ich otoczenia, a nie wiejscy chłopi, jak sugerowała przedmowa. Opisuje też, jak w kolejnych wydaniach Grimmowie przeredagowywali i łagodzili teksty, dostosowując je do mieszczańskich wartości i szerszego grona czytelników.

Książka omawia także „Podania niemieckie”, gramatykę języka niemieckiego Jakuba oraz wieloletnią pracę nad „Słownikiem niemieckim”, który stał się ciężarem dla starzejących się uczonych. Przedstawia konflikty z władzą, w tym usunięcie braci z uniwersytetu w Getyndze po odmowie złożenia przysięgi wierności królowi Hanoweru, a także życie prywatne: małżeństwo i rodzinę Wilhelma, całkowite oddanie Jakuba nauce oraz ostatnie lata obu braci w Berlinie.