Bożek na kurhanie

„Bożek na kurhanie” to książka Wiktora Suworowa, byłego oficera radzieckiego wywiadu wojskowego i autora głośnych, szeroko dyskutowanych prac o genezie II wojny światowej. Tym razem publicysta wraca do wydarzeń sprzed ponad osiemdziesięciu lat i zestawia je z dzisiejszą sytuacją związaną z wojną w Ukrainie.

Punktem wyjścia jest pytanie, dlaczego w Związku Radzieckim ten sam konflikt funkcjonował pod dwiema nazwami: wielkiej wojny ojczyźnianej i II wojny światowej, przy czym pierwszą otoczono kultem, a o drugiej obywatele wiedzieli niewiele. Suworow dowodzi, że był to świadomy zabieg propagandowy Stalina, służący narzuceniu społeczeństwu wygodnej wersji historii. Opisuje też to, co działo się w ZSRR w przededniu napaści na Polskę i Finlandię, oraz ponawia swoją tezę, że polityka Stalina popchnęła Hitlera do rozpętania wojny w Europie.

Autor analizuje mechanizm, w którym słowa i propaganda stawały się ważniejsze od faktów. Pokazuje, jak w utrwalanie oficjalnej wersji angażowano polityków, historyków, ludzi kultury i dziennikarzy, i wyszukuje w ówczesnych tekstach przeoczenia, które jego zdaniem ujawniają rzeczywisty stan rzeczy.

Książka ma charakter publicystyki historycznej. Wiele twierdzeń Suworowa pozostaje przedmiotem sporów wśród historyków, dlatego warto czytać ją jako głos w dyskusji, a nie jako rozstrzygającą syntezę.