Bestia w chmurach. Śmiertelnie niebezpieczna wyprawa braci Rooseveltów w poszukiwaniu legendarnej pandy wielkiej

Lata dwudzieste XX wieku były dekadą odkryć. Grupy naukowców, poszukiwaczy przygód i myśliwych wyruszały w dzikie ostępy, by uzupełniać kolekcje muzealne. Odnosili sukcesy: każdy duży ssak na Ziemi został już pozyskany, a jego ciało wypreparowane i wystawione w gablocie - z wyjątkiem jednego.

Rooseveltowie pragnęli tego jednego zwierzęcia tak intensywnie, że z trudem byli w stanie rozmawiać o nim nawet między sobą, a co dopiero z kimkolwiek innym. Twierdzili, że niektóre marzenia, wypowiedziane na głos, brzmią zbyt szalenie. Zwierzę, którego pożądali bracia Rooseveltowie, nie przypominało żadnego innego gatunku na świecie. Był to czarno-biały niedźwiedź, tak rzadki, że wielu ludzi w ogóle nie wierzyło w jego istnienie. To legendarne stworzenie nazywano pandą wielką. Wokół tajemniczego zwierzęcia krążyły jedynie pogłoski. Nikt - nawet przyrodnicy, którzy całe życie spędzili w Chinach - nie potrafił powiedzieć z całą pewnością, gdzie żyje, czym się odżywia ani jak się zachowuje. Nawet wśród mieszkańców Republiki Chińskiej, rozciągającej się na około 7,7 procent powierzchni lądów Ziemi, niewielu kiedykolwiek widziało to zwierzę na własne oczy. Do opisu istoty, która być może była pandą, używano dziesiątek nazw. W różnych dialektach nazywano ją "cętkowanym niedźwiedziem", "wielkim kotoniedźwiedziem", "białym niedźwiedziem" czy "bambusowym niedźwiedziem" - choć nikt nie miał pewności, czy wszystkie te określenia odnosiły się do jednego i tego samego gatunku.

W 1928 roku dwaj najstarsi synowie prezydenta Theodore'a Roosevelta wraz z niewielkim zespołem naukowców i przyrodników wyruszyli w niebezpieczną podróż.

Zmagając się z chorobą wysokościową, potężnymi burzami śnieżnymi, utratą zapasów oraz atakami lokalnych bandytów, chorobami i brakiem żywności, uczestnicy wyprawy zostali wystawieni na skrajną próbę wytrzymałości fizycznej i psychicznej. Dokonali tego, czego nie udało się osiągnąć przez lata wcześniejszych poszukiwań: przedstawili światu zachodniemu pandę wielką. Przy okazji udokumentowali krajobraz, który bezpowrotnie znikał, i przyczynili się do nadejścia nowej ery w biologii i ochrony przyrody.

Wiele gatunków ptaków, które bracia zebrali podczas wyprawy, nie występuje już dziś w chińskich i tybetańskich ostępach. Żuraw indyjski jest zagrożony wyginięciem. Osuszanie terenów podmokłych zdziesiątkowało ich niegdyś rozległe siedliska. Barwne dzioborożce, które podziwiali na szlaku, również w większości zniknęły. Gatunki te są krytycznie zagrożone, a ich populacje tak nieliczne, że naukowcy obawiają się, iż mogą wyginąć bezpowrotnie.

Od dnia w którym upolowali pandę w bambusowym lesie życie braci zaczęło się rozpadać. Ciemny cień padł na nich w momencie, gdy obaj niemal równocześnie pociągnęli za spust. Lata, które nastąpiły później, przyniosły akty odkupienia i chwile radości, lecz Tybet i Chiny zmieniły Teda i Kermita na zawsze - i nie mogli już powrócić do dawnego świata. Widząc negatywne skutki swojej popularności, bracia Rooseveltowie zaangażowali się w działania na rzecz ochrony przyrody. Ich działania pomogły zreformować podejście muzeów zoologicznych, które z instytucji głównie łowieckich stały się ośrodkami ochrony zagrożonych gatunków.

W książce Bestia w chmurach Nathalia Holt ożywia te wydarzenia, tworząc porywającą, opartą na faktach opowieść o ambicji, walce o przetrwanie i niezłomnym duchu rodu Rooseveltów.