Analiza finansowa przedsiębiorstwa z aspektami zrównoważonego rozwoju

Monografia poświęcona analizie finansowej przedsiębiorstwa, ujętej w powiązaniu z koncepcją zrównoważonego rozwoju. Takie zestawienie nadaje pracy charakter interdyscyplinarny: obok klasycznych narzędzi analitycznych pojawiają się w niej nowe ujęcia i mierniki opracowane z myślą o czynnikach środowiskowych, społecznych i związanych z ładem korporacyjnym. Autorzy sięgnęli do krajowego i międzynarodowego dorobku wielu dziedzin, a bibliografia obejmuje około czterystu pozycji – książek, artykułów, stron internetowych, baz danych i aktów prawnych. Punktem wyjścia jest przekonanie, że ocena kondycji firmy wyłącznie na podstawie wielkości finansowych przestaje wystarczać, a inwestorzy, kredytodawcy i inni interesariusze coraz częściej oczekują informacji o jej oddziaływaniu na otoczenie.

Książka składa się z pięciu części, z których każda zawiera kilka powiązanych tematycznie rozdziałów. Część pierwsza dotyczy istoty, roli i źródeł analizy finansowej z uwzględnieniem zrównoważonego rozwoju. Przedstawiono w niej genezę, rozwój i główne założenia tego paradygmatu w odniesieniu do przedsiębiorstwa, a następnie istotę i metody współczesnej analizy finansowej. Dwa kolejne rozdziały poświęcono danym, na których opiera się analiza. Ponieważ koncepcja zrównoważonego rozwoju wymaga korzystania z szerokiego spektrum informacji, omówiono najważniejsze źródła danych finansowych i niefinansowych oraz zaprezentowano dane wykorzystywane w dalszych przykładach.

Część druga obejmuje obszary analizy informujące o wynikach działalności. Kolejne rozdziały dotyczą analizy przychodów, kosztów oraz wyniku finansowego i rentowności. Zamyka ją omówienie kluczowych mierników dokonań przedsiębiorstwa, ze szczególnym uwzględnieniem niefinansowych wskaźników KPI, które zgodnie z założeniami zrównoważonego rozwoju uzupełniają obraz wyników finansowych. Autorzy pokazują, jak łączyć oba rodzaje miar w spójną ocenę efektów działalności.

Część trzecia koncentruje się na szeroko rozumianych zasobach i płynności finansowej. Znajdują się tu rozdziały o analizie sytuacji majątkowo-kapitałowej i gospodarowaniu kapitałem obrotowym, a osobno potraktowano analizę płynności w ujęciu statycznym i dynamicznym. Część kończy rozdział o analizie aktywów niematerialnych i działalności innowacyjnej, szczególnie istotnej z perspektywy zrównoważonego rozwoju. Każde z tych zagadnień omówiono w osobnym rozdziale.

Część czwarta przedstawia różne aspekty ryzyka działalności przedsiębiorstwa. Omówiono w niej analizę progu rentowności oraz dźwigni operacyjnej, finansowej i łącznej, metody oceny zagrożenia upadłością i wykrywania manipulacji w sprawozdaniach finansowych, a także analizę ryzyka w obszarze ładu korporacyjnego, społecznym i środowiskowym. Kolejny rozdział dotyczy szacowania kosztu kapitału, również w kontekście wpływu, jaki na to zagadnienie wywiera paradygmat zrównoważonego rozwoju. Część zamykają wyniki badań empirycznych nad oddziaływaniem czynników środowiskowych, społecznych i ładu korporacyjnego na koszt kapitału.

Część piąta dotyczy wartości przedsiębiorstwa i rynku kapitałowego. Pierwszy rozdział poświęcono analizie pozycji spółki na rynku kapitałowym, drugi – istocie i metodom analizy tworzenia wartości dla właścicieli, a trzeci rozszerza tę analizę o perspektywę pozostałych interesariuszy. W ostatnim rozdziale omówiono uwarunkowania i mechanizm wpływu czynników ESG na wartość oraz przedstawiono wyniki badań empirycznych dotyczących wpływu działań z zakresu ESG na efektywność operacyjną, finansową i wartość przedsiębiorstwa.

W całej pracy omawiane problemy analityczne ilustrowane są przykładami zaczerpniętymi z praktyki gospodarczej. Dzięki temu czytelnik może prześledzić zastosowanie poszczególnych metod na konkretnych danych, a nie tylko poznać ich podstawy teoretyczne. Układ treści prowadzi od założeń i źródeł informacji, przez ocenę wyników, zasobów i ryzyka, aż po zagadnienia wyceny i tworzenia wartości, co pozwala traktować książkę jako całościowy wykład przedmiotu.

Publikacja jest przeznaczona dla osób zainteresowanych analizą finansową i zrównoważonym rozwojem: praktyków gospodarczych, pracowników naukowych oraz studentów kierunków ekonomicznych. Jej zakres pokrywa się z zagadnieniami wymienionymi w szczegółowym zakresie tematycznym egzaminów w postępowaniu kwalifikacyjnym na biegłych rewidentów, dlatego może być pomocna również kandydatom do tego zawodu. Autorzy są pracownikami Katedry Controllingu, Analizy Finansowej i Wyceny Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, łączącymi pracę dydaktyczną i badawczą z doświadczeniem w praktyce gospodarczej.