Amerykańska polityka zagraniczna 1776–2025. Od separacji do dominacji

Książka przedstawia drogę Stanów Zjednoczonych od państwa skupionego na własnej półkuli do mocarstwa odgrywającego dominującą rolę w polityce światowej. Punktem wyjścia jest uzyskanie niepodległości w 1776 roku, a końcowym etapem początek drugiej prezydentury Donalda Trumpa. Zbigniew Lewicki śledzi zmiany priorytetów, narzędzi i sposobów uzasadniania amerykańskiej obecności poza granicami kraju.

Autor wyjaśnia konstytucyjny podział odpowiedzialności za politykę zagraniczną. Najważniejsze decyzje należą do prezydenta wspieranego przez sekretarza stanu, lecz określone kompetencje zachowuje także Kongres. Relacja między tymi ośrodkami wpływa na formułowanie strategii, zawieranie zobowiązań i reagowanie na kryzysy międzynarodowe.

Szczególną uwagę poświęcono XX i XXI wiekowi, kiedy Stany Zjednoczone stały się globalnym mocarstwem. Od prezydentury Franklina D. Roosevelta kolejni przywódcy tworzyli własne modele postępowania wobec sojuszników i przeciwników. Zmieniały się regiony zainteresowania i środki działania, lecz nie znikało napięcie między deklarowaną obroną wartości a ochroną narodowych interesów.

Publikacja pokazuje również sprzeczne oczekiwania kierowane wobec Ameryki. Rządy i ugrupowania opozycyjne w wielu państwach zabiegały o jej wsparcie, a później krytykowały interwencje jako ingerencję w sprawy wewnętrzne. Ten paradoks pomaga zrozumieć, dlaczego te same decyzje mogą być przedstawiane jako pomoc, presja albo próba dominacji.

Syntetyczne ujęcie obejmuje głównych twórców polityki zagranicznej i najważniejsze zwroty w jej historii. Zamiast opisu wyłącznie kolejnych konfliktów autor analizuje proces przechodzenia od separacji do zaangażowania na skalę światową oraz konsekwencje pozycji, jaką Stany Zjednoczone zbudowały przez dwa i pół stulecia.